KALITIM (TEST)
Soru 1:                 
Yukarıdaki soyağacında I, II ve III nolu bireylerin genotipi aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?

    I   

    II   

    III   


 XRY

XRX

Xr

 XRY

XrY

Xr

XrY

XR

XrY

XrY

XrY

XrY


Çözüm:

II ve III numaralı bireyler erkektir. Erkek bireyler X  kromozomunu anneden alır. Annede bulunan X kromozomlarının  üzerinde ise renk körlüğü geni bulunmaktadır. Bu nedenle, II ve III nolu bireyler renk körü olacaklardır. (XrY) I nolu bireyin genotipini taşıyıcı kız çocuğuna bakarak bulabiliriz. Kız çocukları X kromozomunun birini anneden diğerini babadan alırlar. Anneden alacağı X kromozomunun üzerinde renk körlüğü geni vardır. Xr yi anneden aldıysa XR yi babadan almalıdır. Baba XRY dir.

A) 

I nolu birey XRY dir. Ancak II nolu birey XRXr olamaz çünkü erkektir.

B) 

I nolu birey (baba) sağlam, erkek çocuklar ise renk körüdür.

C) 

I nolu birey XrY olsaydı taşıyıcı kız çocukları olamazdı.

D) 

I nolu birey  XrY olsaydı taşıyıcı kız çocukları olamazdı.


Doğru Yanıt:

 
Soru 2: Bir hastanede aynı gün dünyaya gelen bebekten ikisi karıştırılmıştır.
Bu bebekler ve verildikleri ailelerin kan grupları tabloda gösterilmiştir.

Aileler

Annenin
Kan Grubu

Babanın
Kan Grubu

Bebeğin
Kan Grubu

Gül

0

0

0

Can

AB

B

A

Şen

A

B

AB

Taş

0

B

AB

Baş

A

AB

0


Kan gruplarıyla ilgili olarak,
A kan grubuna sahip bireylerin genotiplerinin BB ve B0,
AB kan grubuna sahip bireylerin genotiplerinin AB,
0 kan grubuna sahip bireylerin genotiplerinin 00, olduğu bilgilerine sahip bir biyolog.

Hangi ailelerin bebeklerinin karıştırıldığını söyler?
Gül  - Can
Şen - Taş
Bal - Can
Taş - Bal

Çözüm:


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 3:
K: Kırmızı renk geni
B: Beyaz renk geni

Yukarıdaki çaprazlamaya göre,

I. 

Kırmızı renk geni dominattır.

II. 

Kırmızı ve beyaz renk genleri birbirine üstünlük sağlayamamaktadır.

III. 

Kırmızı çiçek geni ile beyaz çiçek geni çaprazlanırsa % 100 pembe çiçek oluşur.

açıklamalarından hangileri doğrudur?
Yalnız II
Yalnız III
I ve III
II ve III

Çözüm:

I. 

Kırmızı renk geni dominat olsaydı % 75 oranında kırmızı renkli çiçekler oluşurdu.

II. 

Kırmızı ve beyaz renk geni yanyana geldiklerinde birbirlerine üstünlükleri aynı olduğundan pembe renkli bireyler oluşmuştur. (Eş baskınlık)

III. 

Kırmızı ve beyaz birbirine eş baskın olduklarından  kırmızı çiçek geni ile beyaz çiçek geni çaprazlandığında % 100 pembe çiçekler oluşur.


Doğru Yanıt: d

 
 

 
Soru 4: İnsanlarda X ve Y kromozomu üzerinde taşınan bazı hastalıklar şekilde verilmiştir.
             
Buna göre renk körü ve balık pullu olan bir babanın doğan erkek çocuğu renk körü ve  balık pullu olduğuna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir? (Dişi bireyler XX erkek bireyler XY kromozomu taşır.)
Hastalık genlerinin her ikisi de babadan çocuğa geçmiştir.
Anne renk körlüğü açısından taşıyıcı veya hasta olmalıdır.
Renk körlüğü geni anneden, balık pulluluk geni babadan çocuğa geçmiştir.
Bu babanın balık pullu kızı olamaz.

Çözüm:
Erkek çocuk XY kromozomuyla ifade edilir. Bu birey X kromozomunu anneden Y kromozomunu ise babadan alır.
A)

Renk körlüğü X kromozomunda taşındığı ve erkek çocukta bu kromozomu anneden aldığı için, balık pulluluk geni babadan renk körlüğü geni ise anneden gelmiştir.

B)

Erkek çocuk renk körü olduğu için anne bu hastalık bakımından taşıyıcı veya hasta olmalıdır.

C)

Renk körlüğü geni X kromozomunda taşındığından erkek çocuk bu geni anneden balık pulluluk geni Y kromozomunda taşındığından bu geni babadan almıştır.

D)

Balık pulluluk Y kromozomu üzerinde taşındığından ve kız çocuklarında Y kromozomu olmadığından bu hastalık görülmez.



Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 5: Bir sinek çeşidinde, hayvan 30 oC de büyütülürse vücut rengi açık olur. 25 - 20 oC ler arasında büyütülürse baş, göğüs ve karın bölgelerinde siyah lekeler ortaya çıkar. 15 oC de büyütülürse, vücut rengi tümüyle siyah olur.

Bu durum,

I.

Çevre şartlarının genlerin işleyiş tarzını değiştirdiği,

II.

Sıcaklığın mutasyonlara yol açtığı,

III.

Karakterlerin ortaya çıkmasında hem genlerin, hem de çevre şartlarının etkili olduğu,

varsayımlardan hangilerine kanıt olarak gösterilebilir?

Yalnız I
Yalnız II
I ve II
I ve III

Çözüm:

I.

Sinek çeşidinde sıcaklığın etkisiyle renk geninin işleyişi değişmektedir.

II.

Sıcaklık mutasyona yol açsa idi sıcaklık değişimlerinde tekrar renk değişimi olmazdı.

III.

Sinekte rengin ortaya çıkmasını sağlayan gen çevre şartları ile birlikte farklı renkler ortaya çıkmasını sağlamaktadır.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 6: Mehmet, Ayşe, Leyla ve Ahmet arasındaki kan alış verişi aşağıda verilmiştir.

- Mehmet ve Ahmet, Ayşe'den kan alabildikleri halde Ayşe'ye kan veremiyorlar.
- Leyla, Mehmet, Ayşe ve Ahmet'ten kan alabiliyor
- Mehmet ve Ahmet birbirine kan veremiyor.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesin olarak yanlıştır?
Ahmet'in kan grubu B olabilir.
Ayşe 0 kan gruplu insanlara kan verebilir.
Leyla Mehmet'e kan verebilir.
Leyla'nın kan grubu AB dir.

Çözüm:
A) Mehmet ve Ahmet birbirine kan veremediğine göre Ahmet ® B Mehmet ® A olabilir.
B) Ayşe, Mehmet ve Ahmet'e kan verebildiğinden 0'dır. Bu nedenle sadece kendi kan grubuna kan verebilir.
C) Leyla her üçünden de kan alabildiğinden AB dir.AB sadece kendi kan grubuna kan verebilir.
D) Leyla AB kan grubundadır.


Doğru Yanıt:

 
Soru 7:
Yukarıdaki şekillerde Galapagos adası ve yakınlarında bulunan diğer adalarda yaşayan İspinoz kuşları ve gaga yapıları gösterilmiştir.

Her adada diğerlerinden farklı gaga yapısına sahip İspinoz kuşlarının oluşmasının sebebi aşağıdakilerden hangisi olabilir?
Ömür uzunluklarının farklı olması
Üreme şekillerinin farklı olması
Yedikleri besinlerin farklı olması
Yaşam ortamlarının aynı olması

Çözüm:
A) Ömür uzunluklarının farklı olması gaga uzunluklarını etkilemez.
B) Tüm kuşlar eşeyli olarak ürer.
C) Kuşların gaga yapısı aldıkları besinlerin çeşidine göre farklılık gösterir.
D) Kuşlar Galapagos ve çevresindeki adalarda yaşadıklarından aynı ortamda yaşadıkları söylenemez.


Doğru Yanıt:

 
Soru 8: Bir hayvan türünün kutuplardaki bireylerinin, ekvatoral bölgelerdeki bireylere göre daha küçük yüzeyli, daha çok kıllı ve daha açık renkli olduğu gözleniyor.

Bu canlı için,

I. 

Bulunduğu bölgeye uyum gösterememiştir.

II. 

Bir memeli türüdür.

III. 

Farklılıklar çevresel etkiden dolayıdır.

ifadelerinden hangileri doğru olabilir?
Yalnız I
Yalnız II
I ve II
II ve III

Çözüm:

I. 

Kutuplarda yaşayan türün küçük yüzeyli, kıllı ve açık renkli olması vücut ısısını korumak içindir. Bu nedenle ortama uyum göstermiştir.

II. 

Kıla sahip olduğu için memeli türüdür.

III. 

Farklılıklar canlının bulunduğu ortamın sıcaklığından yani çevresel etkiden dolayıdır.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 9: Bir hastanede aynı gün dünyaya gelen bebeklerden ikisi tek yumurta ikizi, diğer ikisi de çift yumurta ikizidir. Bu bebekler birbirleriyle ve hastanede o gün doğan diğer bebeklerle karıştırılıyor.

Bebekler

Kan
Grubu
Genotipi

Göz
Rengi
Genotipi

Saç
Şekli
Genotipi

Boy
Uzunluğu
(cm)

Ali

AA

Kk

dd

50

Ayşe

AB

kk

DD

52

Ahmet

A0

Kk

dd

50

Mehmet

AA

Kk

dd

52

Nil

AB

KK

Dd

51

Nilay

BB

kk

Dd

50


Tek yumurta ikizlerinde tüm kalıtsal özelliklerin aynı olduğunu, çift yumurta ikizlerinde ise farklı kalıtsal özelliklerin olduğunu bilen bir biyolog hangi iki bebeğin tek yumurta ikizi olduğunu söyler?
(K ® kahverengi göz, k ® yeşil göz, D ® kıvırcık saç, d ® düz saç)
Ayşe - Nil
Ahmet - Mehmet
Ali - Mehmet
Ali - Nilay

Çözüm:
-

Tek yumurta ikizlerinde genetik özelliklerin aynı olması genotiplerinin aynı olması demektir. Ancak boy, kilo gibi özellikler çevre koşullarından etkilenebilir.

-

Çift yumurta ikizlerinin bazı genetik özellikleri buna bağlı fenotipleride mutlaka farklıdır.

-

Tabloya bakıldığında genotipleri tamamen aynı olan Ali ve Mehmet'tir.




Doğru Yanıt:

 
 
Soru 10:
Şekilde verilen soyağacında 1 ve 2 nolu bireylerin kan grupları gösterilmiştir.

Bu soyağacıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
4 ve 6 nolu bireyler B kan gruplu olamaz.
3 nolu birey 0 kan grubundan olamaz.
3 ve 5 nolu bireylerin aynı kan grubundan olma ihtimali % 0 dır.
5 nolu birey A kan grubundan olamaz.

Çözüm:

1 numaralı bireyin genotipi 00 olmalıdır. Çaprazlama neticesinde 2, 4, 5 ve 6 nolu bireylerin kan grupları genotipi A0 veya B0 olabilir.

A) 

4 ve 6 nolu bireyler B kan grubundan olabilirler.

B) 

3 nolu birey 0 olamaz; çünkü, babada 0 geni bulunmamaktadır.

C) 

3 ve 5 nolu bireylerin her ikisi A veya her ikisi B olabilir.

D) 

5 nolu birey % 50 ihtimalle A kan grubundan olabilir.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 11: Çevre şartlarına uyum sağlamak için canlıda meydana gelen kalıtsal değişikliklere adaptasyon denir.

Aşağıdakilerden hangisi bir adaptasyon örneği olamaz?
Bukalemunun renk değiştirerek düşmanlarından korunması
Çölde yaşayan bitkilerin yapraklarının diken şeklinde olması
Işıksız ortamda bitkilerin yapraklarının renksiz olması
Bazı böceklerin dış yüzeyinde su kaybını önleyen kalın kabukların olması

Çözüm:
A) Bukalemunun renk değiştirme özelliği yavrularına da geçtiğinden adaptasyondur.
B) Çöl ortamında yaprakların diken şeklini alması adaptasyondur.
C) Işıksız ortamda tutulan bitki ışıklı ortama konulduğunda renkli yapraklar oluşturabilir. Bu özellik kalıtsal olmadığından modifikasyondur.
D) Böceklerde kabuk oluşumu kara hayatına yönelik bir adaptasyondur.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 12:             
Şemada; Kan gruplarını belirleyen genlerden A geni yumurta hücresinden, O geni ise sperm hücresinden gelerek AO genotipli zigot oluşmaktadır. Zigot ilk mitoz bölünmesini geçirdikten sonra oluşan hücrelerden X ve Y bireyleri oluşmaktadır.

Buna göre X ve Y bireyleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
X ve Y bireylerinin kan grubu proteinleri farklıdır.
X bireyin kan grubu A, Y bireyinin ise kan grubu O'dır.
X ve Y 'nin cinsiyetleri farklı olabilir.
Her ikisininde kan grubu genotipi AO dır.

Çözüm:
X ve Y bireyleri bir yumurtanın döllenmesi ile oluştuklarından tek yumurta ikizidir.

A)

Tek yumurta ikizlerinin kan grubu proteinleri aynıdır.

B)

X ve Y bireylerinin her ikisinin de kan gurubu A'dır.

C)

Tek yumurta ikizlerinin cinsiyetleri farklı olamaz.
D) Her ikiside kan grubu açısından AO genotipindedir.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 13: Kan grupları arasındaki kan alışverişi aşağıdaki gibi şematize edilmiştir.



Buna göre, numaralandırılmış kan alışverişlerinden hangisi yapılamaz?


I
II
III
IV

Çözüm:
 ile gösterilen kan grubu bütün kan gruplarına kan verebildiğinden 0 dır.
  ile gösterilen kan grubu bütün kan gruplarından kan alabildiği için AB dir.

 ile gösterilen A dır.
 ile gösterilen ise B dir.

A) A kan grubu B ye kan veremediğinden I nolu bölgedeki kan alış verişi yapılamaz.
B) 0 genel verici olduğu için B ye verebilir.
C) AB genel alıcı olduğundan A dan kan alabilir.
D) 0 genel verici olduğundan A ya kan verebilir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 14: "A" kan grubundan bir anne ile "A" kan grubundan bir babanın "O" grubundan çocukları oluyor.

Çocuğun "O" grubu olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?
A grubunun çekinik olması
O grubunun baskın olması
Anne ve babanın negatif kan taşıması
Anne ile babada O grubu geninin bulunması

Çözüm:
      Anne            Baba
        AO              AO

           Çocuk OO

Çocuk O ise genotipi OO olmalıdır. Bu genlerden birini anneden diğerini babadan alacağı için Anne ve Baba AO olmalıdır.

A) A kan grubu O genine baskındır.
B) O kan grupları içerisinde çekiniktir.
C) Anne ve babanın Rh+ veya rh¯ olması ile ilgili bir bilgi olmadığından bu konuyla ilgili yorum yapamayız.
D) Çocuğun O olması için anne ve babada mutlaka birer tane O geni bulunmalıdır.

  
 


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 15:               
Ali, Mehmet, Sevda ve Nazlı arasındaki kan alışverişleri ve kan gruplarının simgeleri şekildeki gibi olduğuna göre;

Sevdanın kan grubu hangi simge ile gösterilmelidir?

Çözüm:


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 16: Canlılardaki karakterlerin bir kısmı sadece genlerin, bir kısmı da gen ve çevrenin etkileşimiyle ortaya çıkar.

Aşağıdakilerden hangisi gen ve çevrenin birlikte etkileşimiyle ortaya çıkan karakterlerden biri değildir?
Sirke sineği larvalarının 25 oC de kıvrık, 16 oC de düz kanatlı yavrular oluşturması.
Arı kovanındaki yavru arıların farklı besinlerle beslenmeleri sonucu kraliçe ve işçi arıların meydana gelmesi
Himalaya tavşanlarında sıcaklıktaki artış veya azalışın kürk rengini değiştirmesi
Renk körü olan bir annenin sadece erkek çocuklarının renk körü olması

Çözüm:

A) 

Sirke sineklerinde kanat rengini belirleyen genlerdir. Ancak sıcaklık (çevre) bu genin çalışmasını değiştirerek farklı kanat şekillerinin oluşmasını sağlamıştır. (Gen + Çevre)

B) 

Yavru arıların özelliklerin belirleyen genlerdir. Ancak, farklı besinlerle beslenme (Çevre) neticesinde vücut büyüklükleri değişmekte, buna bağlı olarak daha iri olan kraliçe arı, zayıf olan işçi arı olmaktadır. (Gen + Çevre)

C) 

Himalaya tavşanlarında kürk rengini belirleyen genlerdir. Sıcaklık ise (Çevre) kürk rengini değiştirmektedir. (Gen  + Çevre)

D) 

Renk körü bir annenin erkek çocuklarının renk körü olması çocuğa renk körlüğü geninin aktarılması ile gerçekleşir. (Sadece gen)


Doğru Yanıt: d

 
Soru 17: Aşağıdakilerden hangisi Akdeniz Bölgesi ile Karadeniz Bölgesi'nin ortak özelliklerinden biri değildir?
Boyuna kıyı tipinin görülmesi
Kıyıda girinti çıkıntının az olması
İç bölgelere ulaşımın önemli geçitlerle sağlanması
Her mevsimin yağışlı olması

Çözüm:
A, B ve C şıklarında verilen özellikler Akdeniz ve Karadeniz Bölgelerinin ortak özellikleri iken, her mevsimin yağışlı olması sadece Karadeniz Bölgesi'ne aittir.

Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 18: Kan gruplarıyla ilgili belirli özellikleri gösteren bireyler soyağacında gösterilmiştir.
           
Bu bireylerin hangisinde kesinlikle mutasyon görülmüştür?
IV
III
II
I

Çözüm:

A) IV nolu birey A kan gruplu olabilir.
B) III nolu birey A kan gruplu olabilir.
C) II nolu bireyin O olması mutasyon olduğunu gösterir. Çünkü O kan grubu bir bireyin anne ve babasında bu genden birer tane olmalıdır. Baba AB olduğu için O kan gruplu çocuklarının olması bu bireyin kan grubu genlerinde bir değişim olduğunu gösterir.
D) I nolu birey B kan gruplu olabilir.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 19: Aşağıda çeşitli canlılarda eşeyin belirlenmesine ait bazı örnekler verilmiştir.

• Denizde yaşayan küçük hortumlu bir hayvan türünde; larvalar dişinin hortumuna tutunarak beslenirse erkek bireyler, deniz suyunda serbest beslenirse dişi bireyler gelişir.
• Çekirgelerde cinsiyet kromozomlarından ikisini taşıyan bireyler dişi, sadece birini taşıyan bireyler erkek olmaktadır.
• Bir bitki türünde erkek olan bitkiler kısa gün koşulunda tutulduğunda dişi çiçekler oluşur.

Buna göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?
Bazı canlılarda cinsiyetin belirlenmesinde çevre koşulları etkilidir.
Bazı canlılarda cinsiyetin belirlenmesinde genler etkilidir.
Bazı canlılarda cinsiyet ortam koşullarına bağlı değişebilir.
Bazı canlılarda cinsiyet genlerinin yapısı bozulabilir.

Çözüm:
A) Hortumlu hayvan türünde; larvanın cinsiyeti beslendiği ortama göre belirlendiğinden; bazı canlılarda cinsiyetin belirlenmesinde çevre koşulları etkilidir.
B) Çekirgelerde cinsiyet kromozomlarla belirlendiğinden bazı canlılarda cinsiyetin belirlenmesinde genler etkilidir.
C) Bitki türünde erkek olan bitkiler çevre koşuluna bağlı dişi çiçekler oluşturabildiğinden cinsiyet ortam koşullarına bağlı değişebilir.
D) Verilen örnekler cinsiyet genlerinin yapısının bozulması ile gerçekleşmemektedir.

Doğru Yanıt: d

 
Soru 20: Karakterlerin ortaya çıkmasında sadece genlerin sorumlu olmadığına,

I.

A kan gruplu bir anne ile B kan gruplu bir babadan 0 kan gruplu çocukların dünyaya gelmesi

II.

Karanlık ortamda yetiştirilen bir öglenanın ışıklı ortama alındığı zaman klorofil sentezlemesi

III.

Aynı bitkinin dallarından (çeliklerinden) yüksek rakımlı bölgelerde küçük yapraklı, düşük rakımlı bölgelerde geniş yapraklı bitkilerin geliştirilmesi

durumlarından hangileri kanıt olarak gösterilebilir?
Yalnız II
I ve II
I ve III
II ve III

Çözüm:

I.

Kan grupları  sadece genlerle belirlenir.

II.

Öglenada klorofil oluşturma geni vardır. Ancak bu genin çalışması ışığa bağlıdır. (Çevre)

III.

Aynı bitkinin dalları aynı kalıtsal özelliğe sahiptir ancak farklı çevre koşullarında yetiştirildiğinde yapraklarının genişliği değişmektedir. Bu örnekte öglenada olduğu gibi gen ve çevre etkileşimi gösterir.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 21:
 

Kan Grubu

Rh Faktörü

Anne

AB

Rh+

Baba

0

Rh+

I. Çocuk

A

Rh+

II. Çocuk

0

Rh+

III. Çocuk

B

Rh+

IV. Çocuk

A

Rh_


Tabloda bir ailedeki, anne, baba ve çocukların kan grubu ve Rh faktörü verilmiştir.

Bu tabloya göre, hangi çocuğun diğerleri ile öz kardeş olmadığı kesindir?
I
II
III
IV

Çözüm:


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 22: Bazı böceklerin larvaları yüksek sıcaklıkta bekletilirse dişi, düşük sıcaklıkta bekletilirse erkek olur.

Aşağıdakilerden hangisi bu olay ile benzerlik göstermez?
İnsanların teninin yazın güneşte bronzlaşması kışın soğukta açılması
Çuha çiçeği bitkisinin 12-20 oC'de kırmızı çiçek açarken 30-35 oC de beyaz çiçek açması
Kurak ortam bitkilerinde yaprakların diken şeklinde, nemli ortam bitkilerinde yaprakların çok parçalı olması
Sivrisineklerin 25oC'de tutulan larvalarından kıvrık kanatlı yavruların, 16oC'de tutulan larvalarından düz kanatlı yavruların ortaya çıkması

Çözüm:
Soruda verilen örnek modifikasyona aittir. Modifikasyon; çevre koşullarına bağlı olarak canlıda meydana gelen ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir.
A) İnsanların teninin yazın ve kışın farklı renkte olması modifikasyondur.
B) Çuha çiçeğinde sıcaklığa bağlı farklı renklerin oluşması modifikasyondur.
C) Kurak ve nemli ortam bitkilerinin yapraklarında görülen farklılık adaptasyondur.
D) Sivrisineklerde sıcaklığa bağlı farklı tip kanat oluşumu modifikasyondur.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 23: Bezelye bitkisinde buruşuk ve düzgün tohum oluşturma ile ilgili genler bulunmaktadır. Genotipi bilinmeyen iki bezelye bitkisi çaprazlanıyor ve oluşan dört bezelyeden sadece biri buruşuk tohumlar meydana getiriyor.

Yukarıda verilen çaprazlama ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Çaprazlanan bezelyelerin ikisi de homozigottur.
Düzgün tohum oluşturma geni baskındır.
Çaprazlanma sonucu oluşan bezelyelerin iki tanesi melezdir.
Çaprazlanma sonucu oluşan bezelyelerden sadece bir tanesi homozigot düzgün tohumludur.

Çözüm:
Dört bezelyeden sadece birinin buruşuk tohumlu bezelye olabilmesi için,



A) 

Çaprazlanan bezelyelerin ikisi de homozigot değil heterozigottur.

B) 

Düzgün tohum buruşuk tohum genine baskın olduğundan, buruşuk tohumların oranı azdır.

C) 

Çaprazlama sonucu oluşan bezelyenin iki tanesi melezdir. (Dd)

D) 

Bezelyelerden sadece biri DD yani homozigot düzgün tohumludur.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 24: Bir canlı türünün farklı ortamlarda yaşayan iki populasyondaki bireyler arasında kalıtsal farklılıklar gözlenmektedir. Buna bağlı olarak, iki populasyonun evrimleşme hızının farklı olduğu bilinmektedir.

Aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi populasyonlarda evrimleşme hızının artmasına neden olur?


Bireylerin eşeysiz üreme ile çoğalması
Bireylerin üreme hızının artması
Çevresel şartlara bağlı, kalıtsal olmayan çeşitliliğin artması
Farklı yaşam ortamlarında hayatta kalma şansını arttıran kalıtsal özelliklerin ortaya çıkması

Çözüm:
Verilen açıklamada evrimleşme hızının kalıtsal çeşitliliğe (farklılığa) bağlı olduğu belirtilmektedir.
A) Bireylerin eşeysiz üreme ile çoğalması kalıtsal çeşitliliğin artmasına neden olmaz.
B) Bireylerin üreme hızının artması kalıtsal çeşitliliğin artmasına neden olmaz. Sadece sayısal artışa neden olur.
C) Çevresel şartlara bağlı, kalıtsal olmayan çeşitlilik,modifikasyonlardır. Kalıtsal olmadığına göre evrimleşme hızına etki etmez.
D) Farklı yaşam ortamlarına uyum şansını arttıran kalıtsal özellikler, adaptasyondur. Kalıtsal çeşitlilik oluştuğuna göre adaptasyonlar evrimleşmeye katkıda bulunur.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 25: Kıvırcık saçlı anne ile kıvırcık saçlı babanın düz saçlı bir çocuğu olmuştur.

Çocuğun düz saçlı olmasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu söylenebilir?
Kıvırcık saçlılığın çekinik olması
Düz saçlılığın baskın olması
Anne veya babada düz saçlılık geninin bulunması
Anne ile babada düz saçlılık geninin bulunması

Çözüm:
Anne ve babada görülmeyen bir özellik çocukta ortaya çıktığına göre  düz saçlılık çekinik bir özelliktir.
A) Kıvırcık saçlılık baskındır.
B) Düz saçlılık çekiniktir.
C) Yalnızca birinde düz saçlılık bulunsaydı özellik çocukta ortaya çıkmazdı.
D) Her ikisinde de düz saçlılık geni bulunduğu için çocuk düz saçlı olmuştur.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 26: Kan grupları A olan anne ile B olan babanın 0 kan gruplu çocukları oluyor. Baba, böyle bir olayın olamayacağını, kendi çocuklarının hastahanede karıştırıldığını iddia ediyor. Hastahane yetkilileri ise böyle bir karışıklığın mümkün olamayacağını ifade ediyor.

Bu durumla ilgili aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur? 
Aile haklıdır çünkü; çocuk annesinden A genini, babasından B genini alacağı için kan grubu AB olmalıdır.
Hastahane yetkilileri haklıdır çünkü; A ve B kan gruplarına sahip anne ve babanın çocuklarından biri kesinlikle 0 kan grubuna sahip olur.
Hastahane yetkilileri haklıdır çünkü; anne ve baba kan grupları bakımından heterozigottur, 0 kan grubuna sahip çocukları olabilir.
Aile haklıdır çünkü; A ve B kan gruplarına sahip anne - babanın çocukları ya A kan grubuna ya da B kan grubuna sahip olmalıdır.

Çözüm:
Anne A0, baba B0 olduğunda çocuk 00 olabilir.

A) Bu durumda aile haklı olamaz.
B) A ve B kan grubuna sahip anne babanın 0 kan gruplu çocukları olabilir ancak kesin değildir.
C) Anne (A0) ve baba (B0) heterozigot olduğundan hastahane yetkilileri haklıdır.
D) A ve B kan  grubuna sahip anne baba heterozigot oldukları taktirde AB, A0, B0, 00 çocukları olabilir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 27: Bir canlı türünün farklı ortamlarda yaşayan bireyleri arasında bazı fiziksel farklılıklar gözlenmektedir.

Aşağıdakilerden hangisi buna örnektir?
Martının ayaklarındaki perdenin leyleğinkinden geniş olması
Kutup ayısının daha çok deniz ürünleri ile beslenmesi
Balinalarda ön üyelerin yerini yüzgeçlerin alması
Sıcak bölge tilkilerinin, soğuk bölge tilkilerinden daha büyük kulaklı olması

Çözüm:
Bir canlı türünün farklı ortamlarda yaşayan bireyleri arasında fiziksel farklılıkların olması, ortama uyumu gösterir (Adaptasyon).
A) Martı ve leylek aynı tür değildir.
B) Bu ortamdaki besin çeşidi ile ilgili bir durumdur.
C) Bu durum tüm balinalar için geçerlidir.
D) Sıcak bölge tilkileri ısı kaybetmek için kulaklarını büyük tutup yüzey arttırmış, soğuk bölge tilkilerin de ısı kaybetmemek için yüzey daralmıştır. Yani ortam koşullarına uyum sağlamışlardır.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 28: Anne ve babada gözlenmeyen bir özelliğin çocuklarda ortaya çıkması aşağıdakilerden hangisine bir kanıt olarak gösterilebilir?
Özelliği belirleyen genin çekinik olduğuna
Annenin homozigot genotipinde olduğuna
Özelliğin mutasyonla ortaya çıktığına
Sadece babanın heterozigot genotipte olduğuna

Çözüm:

A) 

Anne ve babada gözlenmeyen bir özelliğin çocuklarda ortaya çıkması bu genin anne ve babada çekinik olarak taşındığını gösterir.

B) 

Anne homozigot genotipte olursa bu özelliği fenotipinde gösterir.

C) 

Özelliğin mutasyonla ortaya çıkabilmesi için anne ve babanın çekinik geni taşımamaları gerekir.

D) 

Sadece baba heterozigot genotipli olduğunda çekinik özellik çocukta ortaya çıkmaz.


Doğru Yanıt:

 
Soru 29: İnsanlarda  renk körlüğü hastalığı ile ilgi bazı bilgiler şunlardır.

- Renk körlüğü hastalığının bir toplumda erkeklerde görülme oranı dişilerden daha fazladır
- Renk körü olmayan bir annenin doğacak  erkek çocukları renk körü olabilir.
- Hem annede hem babada renk körlüğü geni  bulunan bir ailenin kız çocukları renk körü olabilir.

Bu bilgilere göre renk körlüğü ile ilgili aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılamaz?
Renk körlüğü geni X kromozom üzerinde taşınır.
Renk körlüğü geni çekinik bir gen tarafından kontrol edilir.
Erkek çocuklara bu gen sadece anneden geçer.
Kız çocukların renk körü olabilmesi için anne ve babanın mutlaka renk körü hastası olması gerekir.

Çözüm:
A) Erkeklerde eşey kromozomları XY; dişilerde ise XX dir. Bu hastalık Y kromozomu üzerinde taşınsa idi sadece erkek çocuklarında ortaya çıkardı. X kromozomu üzerinde taşınması erkeklerde bu hastalığın görülme oranının fazla olmasına neden olur.
B) Renk körü olmayan bir annenin renk körü erkek çocuğu  olabildiğinden bu gen çekiniktir.
C) Renk körlüğü geni X kromozomu üzerinde taşındığından ve erkek bireyde X kromozmunu anneden aldığı için bu gen erkek çocuğa sadece anneden geçer.
D) Kız çocukların renk körü olabilmesi için baba kesinlikle hastadır (XrY). Ancak anne hasta (XrXr) veya taşıyıcı (XRXr) olabilir .


Doğru Yanıt: d

 
Soru 30: Aşağıdaki şemada karıncaların üremesi sırasında gerçekleşen bazı olaylar verilmiştir.

Buna göre oluşan iki kardeşle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru değildir?
Her iki kardeşte hem anneden hem de babadan kromozom almıştır.
Anneden aldıkları kromozom aynıdır.
Kalıtsal yapıları aynıdır.
Her iki kardeşin babadan aynı kromozomu alma ihtimalleri %50 dir.

Çözüm:
A)
B) İki kardeşte anneden   kromozomunu almıştır.
C) İki kardeşte farklı özellikte kromozomlar olduğundan kalıtsal yapıları farklıdır.
D) Babada  ve  şeklinde iki kromozom bulunur.
Bu kromozomların sperm hücrelerine gitme ihtimali %50 olduğu için kardeşlerin aynı kromozomu taşıma ihtimalleri de % 50 dir.

Doğru Yanıt:

 
 
Soru 31: Bir canlının yaşama ve üreme şansını,

I.

Sahip olduğu kalıtsal özellikler

II.

Çevre şartları

III.

Maruz kaldığı iç ve dış faktörler

özelliklerinden hangileri belirler?
Yalnız I
I ve II
I ve III
I, II ve III

Çözüm:
Bu soruyu kaktüs ve nilüfer bitkisini düşünerek cevaplayalım.

I.

Kurak bir ortamda kaktüs bitkisi yaşarken, nilüfer bitkisi yaşayamaz. Çünkü kaktüs bitkisinin su depo etme, yapraklarının küçük olması gibi kalıtsal özellikleri vardır.

II.

Nilüfer bitkisi su içinde yaşayan bir bitkidir. Bulunduğu ortamın su oranının azalması onun yaşama ve üreme şansını azaltır.

III.

Kalıtsal özellikler (iç) ve çevre şartları, (dış) canlının yaşama ve üreme şansını etkiler.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 32:
- Farklı kan gruplarına sahip olan Cansu ve Samet kardeştir.
- Neyran hem Cansu hem de Samet'ten kan alabilir.
- Cansu ve Samet Neyran'dan kan alamaz.

Buna göre Neyran, Cansu ve Samet'in kan grupları aşağıdakilerden hangisi olamaz?  

 

Neyran

Cansu

Samet


 

AB

A

0

 

AB

B

AB

 

AB

0

B

 

AB

B

A


Çözüm:
- Neyran, Cansu ve Samet'ten kan alabildiğine göre iki farklı gruptan kan alabilir ancak farklı gruplara kan veremez. Bu durumda Neyran genel alıcı AB kan grubundadır.
- Cansu ve Samet A, B ya da 0 kan grubundan olabilir.
- Samet kesinlikle AB olamaz. Eğer Samet AB olsaydı Neyran'dan kan alabilirdi.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 33:                
Kıvrık kanatlı sirke sineklerinden elde edilen yumurtalar 16 oC de geliştirilirse düz kanatlı; 25 oC de geliştirilirse kıvrık kanatlı sirke sinekleri elde ediliyor. Bunlardan elde edilen yumurtalar tekrar 25 oC de geliştirildiğinde şemadaki durum gözleniyor.

Buna göre aşağıdaki yorumlardan hangisi doğrudur?
Çevrenin etkisiyle fenotipte meydana gelen özelliklerin tümü kalıtsaldır.
Sadece III. döldeki canlılar, I. dölün kalıtsal özelliklerini taşır.
Çevre şartlarına 16 oC de gelişen yavrular, 25 oC de gelişen yavrulardan daha dayanıklı olur.
Kalıtsal özellikler, çevresel koşullarına göre farklı fenotiple ifade edilebilir.

Çözüm:
A) Çevre etkisiyle fenotipte meydana gelen özellikler kalıtsal olmayabilir.
B) Bu özellikler çevre etkisi ile ortaya çıkmıştır.
C) Böyle bir yorum tablodan çıkarılamaz.
D) Çevre koşullarına bağlı genlerin işleyişi değiştiği için farklı fenotipler ortaya çıkabilir.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 34:
Yukarıdaki soyağacında koyu renkle gösterilen bireyler renk körüdür. Buna göre;

I.

I., IV. ve  V. bireyler kesinlikle taşıyıcıdır.

II.

III. bireyin genotipi kesinlikle XRXR olur.

III.

VI nolu birey hastalık genini hem annesinden hem de babasından almıştır.

açıklamalarından hangileri yanlıştır?
Yalnız I
Yalnız II
II ve III
I ve III

Çözüm:

I.

I nolu bireyin renk körü erkek çocuğu olduğundan taşıyıcıdır.
IV nolu bireyin renk körü kız çocuğu olduğundan taşıyıcıdır.
V nolu bireyin babası renk körü olduğundan taşıyıcıdır.

II.

III nolu bireyin genotipi kesinlikle XRXR veya XRXr olabilir.

III.

VI nolu birey hastalık genini hem anneden hem babadan almıştır.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 35: Aşağıda kan grupları arasında gerçekleşen kan nakilleri sembollerle gösterilmiştir.

Bu sembollerden hangilerinin kan grupları kesin belli değildir?
Yalnız III
I ve IV
II ve III
III ve IV

Çözüm:
Şemada II bütün kan gruplarına kan verebildiği için genel verici yani 0 dır.

III bütün kan gruplarından kan alabildiği için genel alıcı yani AB dir.

I ve IV ise A veya B olduklarından kan grupları kesin tesbit edilemez.

Doğru Yanıt:

 
Soru 36: Canlıların yaşama ve üreme şansını arttıran kalıtsal özelliklerin tümüne adaptasyon denir.
Buna göre,

I. 

İnsan derisinin deniz kenarında bronzlaşması

II. 

Çöllerde yaşayan kaktüslerin iğne yapraklı olması

III. 

Develerin bol su ve besin depo etme özelliğine sahip olması

ifadelerinden hangileri adaptasyon örneğidir?
Yalnız II
I ve II
II ve III
I, II ve III

Çözüm:

I. 

İnsan derisinin bronzlaşması geçici bir durumdur. Çevrenin etkisiyle canlının dış görünüşü değişir (esmerleşir). Kalıtsal olmayan bir değişimdir.

II. 

Kaktüslerin yapraklarının iğne şeklinde olması terlemeyle su kaybını önleyen bir adaptasyondur.

III. 

Develer kurak ortamlarda yaşadıklarından bol su ve besin depo ederek bulundukları ortama adapte (uyum) olmuşlardır .


Doğru Yanıt:

 
Soru 37: Çeşitli canlılar üzerinde yapılan bazı gözlemler aşağıdaki gibidir :

- Farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin kan grupları aynıdır.
- Farklı ortamlarda yetiştirilen çift yumurta ikizlerinin göz renkleri aynıdır.
- Aynı ortamda yetiştirilen çift yumurta ikizlerinin saç şekilleri farklıdır.

Bu gözlemlere göre aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Bazı karakterlerin ortaya çıkmasında yalnız  çevresel faktörler etkilidir.
Bazı karakterlerin ortaya çıkmasında yalnız  kalıtsal faktörler etkilidir.
Karakterlerin ortaya çıkmasında hem çevresel hem kalıtsal faktörler etkilidir.
Çevresel faktörler olmadan canlıların karakterleri ortaya çıkmaz.

Çözüm:
A) Eğer bazı karakterlerin ortaya çıkmasında yalnız çevresel faktörler etkili olsaydı farklı ortamda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin kan grupları da farklı olurdu.
B) Bazı karakterlerin ortaya çıkmasında yalnız kalıtsal faktörler etkili olduğu için farklı ortamda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin kan grupları aynıdır.
C) Verilen gözlemlerde, yalnız kalıtsal faktörler etkili olduğu için çevre ve kalıtım etkileşiminden bahsedilemez.
D) Verilen özellikler çevre etkisi olmadan ortaya çıkmıştır.


Doğru Yanıt:

 
Soru 38:        
Yukarıda verilen soyağacında numaralandırılmış bireylerden hangillerinin genotipi seçeneklerde yanlış olarak verilmiştir?
1 ® AORr
® BORr
® AOrr
4 ® BBrr

Çözüm:
                   
O nolu bireyin kan grubu genotipi OO dir. O geninin birini anneden diğerini de babadan alacağı için 1 ve 2 nolu birey AO ve BO dir.
3 nolu bireh A genini anneden almış, babadan da O genini alır, 4 nolu birey B genini babadan O genini anneden alır. 3 ve 4 nolu çocuklar rh-rh- olduğundan 1 ve 2 nolu bireylerde birer tane rh- geni bulunmaktadır.

A)  1 ® AORr dır
B)  2® BORr dır
C)  3 ® AOrr dır
D)  4 ® BOrr dir




Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 39: Tek yumurta ikizleri olan Enes ve Onur ile çift yumurta ikizleri olan Cemil ve Cemile'nin bazı karakterleri tabloda verilmiştir.

 

Kan grubu

Göz rengi

Kilo

Boy uzunluğu

Saç rengi

Enes

AB

Mavi

35

110 cm

Siyah

Cemil

A

Yeşil

45

120

Sarı

Onur

AB

Mavi

40

 115 cm

Siyah

Cemile

A

Yeşil

45

120

Sarı


Buna göre aşağıdaki sonuçlardan hangisi çıkartılamaz?
Tek yumurta ikizlerinin karakterleri aynıdır.
Karakterler kalıtım ve çevrenin etkisiyle ortaya çıkar.
Çift yumurta ikizlerinin tüm kalıtsal karakterleri aynıdır.
Çift yumurta ikizlerinin bazı kromozomları farklı olabilir.

Çözüm:
A) Enes ve Onur'un kan grubu, göz rengi saç rengi gibi kalıtsal özellikleri aynıdır. Boy ve kiloları farklı olabilir.
B) Onur'un boyunun Enes'ten daha uzun olması çevresel koşullardan farklı etkilendiklerini gösterir.
C) Cemil ve Cemile'nin tüm kalıtsal özellikleri aynı olamaz. Çünkü cinsiyetleri farklıdır.
D) Cemil'de XY, Cemile'de XX kromozomu olduğu için cinsiyet kromozomları farklıdır.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 40: Ayşe'nin kan grubu AB, kız kardeşi Merve'nin kan grubu ise 0'dır.

Buna göre Ayşe ve Merve'nin anne ve babasının kan grubu aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?

 

Anne

Baba



 
AB
00
 
AB
AB
 
A0
B0
 
AA
BB

Çözüm:
A)
Anne ® AB
Baba ® 00   ise,



AB ve 0 kan gruplu çocukları olamaz.

B)
Anne ® AB
Baba ® AB  ise,



0 kan gruplu çocukları olamaz.

C)
Anne ® A0
Baba ® B0  ise,



Hem AB hem de 0 kan gruplu çocukları olabilir.

D)
Anne ® AA
Baba ® BB  ise,



0 kan gruplu çocukları olamaz.




Doğru Yanıt:

 
 
Soru 41: Aslı, Çisem ve Çağla'ya kan verebiliyor; fakat ikisinden de kan alamıyor. Çağla her ikisinden de kan alabiliyor; ama hiçbirine kan veremiyor.

Buna göre, Aslı, Çisem ve Çağla'nın kan grupları aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?

  Aslı    Çisem    Çağla 

AB B 0
0 A AB
0 AB B
AB 0 A

Çözüm:
  • Aslı, Çisem ve Çağla'ya kan verebiliyor fakat alamıyorsa Aslı genel verici yani 0 olmalıdır.
  • Çağla her ikisinden de kan alabiliyorsa genel alıcı yani AB olmalıdır.
  • Çisem ise A veya B olabilir.

A) 

Aslı AB olamaz. Çünkü AB kendi grubundan başka kimseye kan veremez.

B) 

Aslı 0, Çisem A, Çağla AB dir.

C) 

Çağla B olamaz. Çünkü B genel alıcı değildir.
D)  Aslı AB olamaz. Çünkü AB kendi kan grubundan başka kimseye kan veremez.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 42: İki ayrı yumurta, iki ayrı sperm tarafından döllendiğinde oluşan iki yeni birey ayrı yumurta ikizleridir. Ayrı yumurta ikizlerinin bazı kalıtsal özellikleri aynı da olabilir, farklı da olabilir.

Buna göre aşağıda verilen özelliklerden hangisi ayrı yumurta ikizlerinde kesinlikle farklıdır?
Kan grupları
Göz renkleri
Cinsiyetleri
Nükleotit dizilimleri

Çözüm:
Ayrı yumurta ikizleri iki ayrı spermin, iki ayrı yumurtayı döllemesi ile oluştuğundan meydana gelen bireylerin bazı kalıtsal özellikleri aynı ya da farklı olabilir. Ancak kalıtsal özelliklerinin tümü aynı olamayacağı için DNA'ları ve dolayısı ile nükleotit dizilimleri kesinlikle farklıdır.

Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 43: Aşağıdaki olayların hangisi ortam şartları elverişsiz hale geldiğinde, canlının yeni duruma hemen uyum sağlamasına yönelik gelişen bir özelliktir?
Nilüfer bitkisinde gözeneklerin yaprağın üst kısmında olması
Şapkalı mantar sporlarının çimlenmesi
Kaktüsün yapraklarının diken şeklini alması
Bira mayasında spor oluşması

Çözüm:
A) Nilüfer bitkisinde gözeneklerin yaprağın üst kısmında olması, nemli ortama bir uyumdur. Ancak bu durum hemen değil, çok uzun sürede kazanılmıştır.
B) Şapkalı mantar sporlarının çimlenmesi elverişli koşullarda olur.
C) Kaktüsün yapraklarının diken şeklinde olması kurak ortama bir uyumdur. Ancak bu durum hemen değil çok uzun sürede kazanılmıştır.
D) Bira mayası ortam koşulları olumsuzlaştığında hemen spora dönüşebilir.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 44: Renk körlüğü kalıtsal bir hastalık olup X kromozomu üzerinde çekinik olarak taşınmaktadır.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi taşıyıcı bir anne ile renk körü bir babanın çocuğu olamaz?
XRXR
XRY
XrY
XrXr

Çözüm:
Taşıyıcı anne ® XRXr genotipindedir
Renk körü baba ® XrY genotipindedir.
Anne ve babanın genotiplerini çaprazlarsak;



XRXR genotipinde bir çocuk bu anne ve babadan oluşmaz.

Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 45: Yapılan bir deney sonucunda mitoz bölünme ile meydana gelen iki yeni hücrenin kalıtsal özelliklerinin birbirinden farklı olduğu gözlenmiştir.

Bunun nedeni;

I. Mutasyon
II. Modifikasyon
III. Adaptasyon

verilenlerinden hangileri olabilir?
Yalnız I
Yalnız III
I ve III
II ve III

Çözüm:
Normal şartlarda mitoz ile oluşan yeni hücrelerin kalıtsal özellikleri tamamen aynıdır. Farklı kalıtsal özellikteki hücrelerin oluşmasına bölünme sırasında DNA'da meydana gelen bir hata (Mutasyon) neden olabilir.

Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 46: Güçlü özelliklere sahip olup iyi yarışabilen canlıların hayatta kalıp, zayıf olanların elenip ölmesine doğal seçilim denir.

Buna göre canlılar arasındaki yarışa

I.

Barınak

II.

Besin

III.

Su

faktörlerinden hangileri neden olabilir?

Yalnız II
Yalnız III
II ve III
I, II ve III

Çözüm:
Doğada bulunan canlılar temel ihtiyaçlarını karşılamak için sürekli rekabet halindedirler.
Bu temel ihtiyaçların başında;
- Düşmandan ve olumsuz çevre koşullarından korunmak için barınak bulma,
- Karınlarını doyurmak içinde besin ve su bulmak gelir.

Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 47: Bir arı kovanında, döllenmiş yumurtalardan oluşan larvalar bal ile beslenirse küçük yapılı işçi arılar, bal ve arı sütüyle beslenirse iri yapılı kraliçe arılar oluşur.

Bu durum aşağıdakilerden hangisine örnek olarak gösterilebilir?
Modifikasyon
Mutasyon
Doğal seçilim
Eşeye bağlı kalıtım

Çözüm:
Verilen bilgide besin faktörüne bağlı olarak kovandaki arıların vücut büyüklükleri ve kovandaki görevleri değişmektedir.

A)

Besin çeşidine bağlı olarak dış görünüşte değişiklik oluştuğu için bu olay bir modifikasyondur.

B)

Mutasyon canlının genlerinde X ışını, radyasyon... gibi etmenlerle meydana gelen değişiklikledir. Bu olay bir mutasyon değildir çünkü arıların genlerinde bir değişiklik yoktur.

C)

Doğal seçilim bir ortamda bulunan bireylerden ortama uyum sağlayabilenlerin kalması diğerlerinin yok olmasıdır. Arıların yaşadığı ortamda herhangi bir değişiklik olmadığı için bu bir doğal seçilim değildir.
D) Eşeye bağlı bir kalıtım olamaz, çünkü işçi ve kraliçe arıların cinsiyeti aynıdır.




Doğru Yanıt:

 
Soru 48:                
Kan gruplarıyla ilgili olarak verilen yukarıdaki soyağacında tüm aile fertleri içerisinde heterozigot genotipli olanların oranı nedir?


Çözüm:


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 49:
Yukarıdaki soy ağacında koyu renkle gösterilen bireyler renk körlüğü bakımından sağlıklı olduğuna göre,

I. 

I ve IV nolu bireyler renk körlüğü genini taşırlar.

II. 

V nolu bireye hastalık geni anneden gelmiştir.

III. 

II nolu bireyin erkek çocukları % 100 oranında sağlıklıdır.

ifadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
Yalnız I
Yalnız II
I ve III
I, II ve III

Çözüm:

V nolu birey renk körü erkektir (XrY). Bu birey Xr genini anneden alacağından, anne (I) renk körlüğü bakımından taşıyıcıdır. II ve IV nolu bireyler ise sağlam kız çocuklarıdır. Anne ve babanın çaprazlamaları yapıldığında bu kız çocukları xRxR veya xRxr olabilir.

I. 

I nolu birey renk körlüğü genini kesinlikle taşır.
IV nolu birey ise xRxR veya xRxr olabilir.

II. 

V nolu birey xr yi anneden alır.

III. 

II nolu birey xRxr olabileceğinden erkek çocuklarına % 50 xR, % 50 xr verebilir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 50: Bezelye bitkilerinde sarı tohum geni ® S, yeşil tohum geni ® s ile gösterilmektedir.

I.

Ss x Ss

II.

SS x Ss

III.

ss x Ss

IV.

SS x SS

Yukarıda verilen çaprazlamalardan hangilerinde yeşil tohumlu bezelye elde etme olasılığı yoktur?
I ve III
II ve IV
III ve IV
I, II ve IV

Çözüm:
Sarı tohumlu bezelyelerin genotipi ® SS veya Ss olabilir.
Yeşil tohumlu bezelyelerin genotipi ® ss dir.

Çaprazlama yaparsak:




Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 51:            
Yukarıdaki kan gruplarına sahip olan bir anne ile babanın doğacak çocuğu aşağıda verilen genotiplerden hangisine sahip olamaz?
AARh+rh-
BBRh+Rh+
ABrh-rh-
ABRh+rh-

Çözüm:
Verilenlere göre; Anne AB rh-,  Baba AB Rh+ kan grubuna sahiptir.
Bu durumda doğacak çocuk A - B - 0 sistemi bakımından
           
AA, AB, BB genotiplerine sahip olabilir.
Rh sistemi bakımından anne çekinik olduğundan genotipi kesinlikle rh-rh-, dir.
Ancak baba Rh+ fenotipinde olduğundan genotipi Rh+rh- ya da Rh+Rh+'dir.
Bu durumda doğacak çocuk Rh kan sistemi bakımından eğer baba Rh+rh- genotipinde ise;
             
Rh+rh-, rh-rh- genotipinde olabilir.
Eğer baba Rh+Rh+ genotipinde ise;
              
yalnızca Rh+rh- genotipinde olur. Yani çocuğun Rh sistemi bakımında Rh+Rh+ genotipinde olması mümkün değildir.Bu nedenle çocuk BB olabilir ancak Rh+Rh+ olamaz.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 52:

Aşağıda bazı gözlemler verilmiştir.

  • Sirke sineklerinin 25 C° de gelişen larvalarından kıvrık kanatlı yavrular, 16 C°'de gelişen larvalardan düz kanatlı yavrular oluşmaktadır.
  • Çuha çiçeği bitkisi 15-20 C° de geliştiğinde kırmızı çicek, 30 - 35 C° de ise beyaz çiçek açmaktadır.
  • Tek yumurta ikizlerinden iyi beslenen birey uzun boylu, yetersiz beslenen ise kısa boylu olmaktadır.

Verilenlere göre, aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşılabilir?


Canlılarda ortaya çıkan özellikler sadece çevresel koşullara bağlıdır.
Canlılarda ortaya çıkan özellikleri sadece genler belirler.
Canlılarda ortaya çıkan özelliklerin oluşmasında genlerin ve çevresel faktörlerin etkisi vardır.
Çevresel faktörler değiştirildiğinde genlerin yapısı değişir.

Çözüm:
Verilen gözlemlerde, çevresel koşulların etkisiyle canlıların özelliklerinde (fenotiplerinde) değişiklikler gerçekleşmektedir. Buda canlıların özelliklerinin belirlenmesinde hem genlerin (kalıtsal yapının) hem de çevresel faktörlerin etkisi olduğunu gösterir. 

A) Canlılarda ortaya çıkan özellikler sadece çevresel faktörlere bağlı oluşmaz.  

B) Canlılarda ortaya çıkan özellikler sadece genlere bağlı oluşmaz.

C) Canlılarda ortaya çıkan özelliklerin oluşmasında genlerin ve çevresel faktörlerin etkisi vardır.

D) Verilen örneklerde çevresel faktörlerin değişimi genlerin yapısını değil  işleyişini değiştirmiştir.

Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 53: Renk körü hastaları, renk körlüğüne neden olan çekinik geni X kromozomu üzerinde taşırlar.

Aşağıdaki soyağacında bir ailede bulunan renk körü bireyler içi taralı olarak gösterilmiştir.


Buna göre aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenemez?
2 nolu birey bu hastalık bakımından çekinik gen taşımaktadır.
1 nolu birey hastalık genini 5 nolu bireye aktarmıştır.
4 ve 6 nolu bireyler taşıyıcıdır.
3 nolu birey baskın geni annesinden almıştır.

Çözüm:
Soyağacında bulunan bireylerin genotipleri şöyledir;

Bu durumda;
A) 2 nolu bireyin genotipi XRXr olduğundan bu hastalık bakımından çekinik gen taşır.
B) Erkek çocuklar X kromozomunu her zaman anneden aldıklarından 5 nolu birey hastalık genini 1 nolu bireyden değil 2 nolu bireyden almıştır.
C) 4 ve 6 nolu bireyler içleri taralı olmadığından XR genini taşırlar ancak babalarından kesin olarak Xr genini aldıklarından taşıyıcıdırlar.
D) 3 nolu birey erkek olduğundan XR kromozomunu annesinden almıştır.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 54: Modifikasyon; çevre şartlarının etkisi ile genlerin işleyişinde dolayısıyla canlıların sadece dış görünüşünde meydana gelen değişimlerdir.

Adaptasyon; canlıların yaşama ve üreme şansını arttıran kalıtsal özelliklerdir.

Verilen bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi modifikasyon örneği olamaz?
Güneşlenen bir insanın bronzlaşması
Karanlıkta çimlenen mısır tohumlarından renksiz fideler oluşması
Besin çeşidine göre dişi arıların kraliçe veya işçi arı olarak gelişmesi
Kutuplarda yaşayan memelilerin açık renkli olması

Çözüm:
A) Güneşlenen insanda ten renginin koyulaşması modifikasyondur.

B) Karanlıkta klorofil sentezinden sorumlu genler aktif olmadığından, bitki klorofil sentezleyemez. Bu bitki ışıklı ortama alınırsa, gen aktifleşir ve klorofil sentezi başlar (modifikasyon örneğidir).

C) Dişi arılar, larva döneminde arı sütü ile beslenirse, iri vücutlu ve verimli kraliçe arıyı, polen tozu ile beslenirse, küçük vücutlu ve kısır işçi arıyı oluşturur (modifikasyon örneğidir)

D)Kutuplarda yaşayan memelilerin açık renkli olması, düşmanlarından korunmayı sağlayarak, canlının yaşama şansını artırır  (adaptasyon örneğidir).


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 55: Doğum tarihleri aynı olan iki kardeşte, aşağıdaki seçeneklerin hangisinde verilen özelliğin farklı olması, onların tek yumurta ikizi olmadığına kanıttır?
Boy
Kilo
Kan grubu
Zeka seviyesi

Çözüm:
Boy, kilo ve zeka seviyesi tek yumurta ikizlerinde aynı da olabilir farklı da olabilir. Ancak kan grubu sadece genlerle belirlendiğinden dolayı bu özelliğin farklı olması iki kardeşin tek yumurta ikizi olmadığının kanıtıdır.

Doğru Yanıt:

 
Soru 56: - Bazı kuşlar çekirgeler ile beslenir.
- Çekirgelerin bazıları bitkilerin yaprakları üzerinde yaşar.

Buna göre aşağıda verilen çekirgelerden hangisinin bitkiler üzerinde yaşama şansı diğerlerine göre daha yüksektir? 

Çözüm:
Bitkilerin yaprakları genellikle yeşil renklidir. Çekirgenin gövdesi yeşil olduğunda kuşlar çekirgeleri yapraktan ayırt edemeyecek bu şekilde çekirgelerin yaşama şansı artacaktır.

Doğru Yanıt:

 
Soru 57:                              
Tabloda bazı canlıların embriyolarının gelişim evreleri verilmiştir.

Tabloyu inceleyen bir öğrenci aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşamaz?
I. evredeki tüm embriyolar benzerdir.
II. evrede balık embriyosu belirgin olarak farklıdır.
Her embriyo III. evrede kendi türünün belirgin özelliklerinin çoğuna sahiptir.
Her embriyo I. evreyi aynı sürede tamamlar.

Çözüm:
Tablodaki balık, kaplumbağa, tavşan ve insan embriyolarının gelişimlerini incelendiğinde

A) I. evredeki embriyoların benzer olduğu gözlenir.
B) II. evrede balık embriyosu diğer embriyolardan farklı gelişmiştir.
C) III. evrede bütün embriyolar arasında belirgin farklılıkların ırtaya çıktığı gözlenir.
D) Embriyoların evreleri tamamlama süresi farklıdır. Ayrıca tabloda bununla ilgili bilgide verilmemiştir.


Doğru Yanıt: d

 
 
Soru 58: Renk körlüğü karakteri açısından genotipleri aşağıda verilen anne ve babalardan hangisinin sadece bütün erkek çocukları renk körü olur?
(XR : sağlıklı gen taşıyan kromozom, Xr : renk körlüğü geni taşıyan kromozom , XX:dişi, XY: erkek)

  Anne Baba

  XRXr XrY
  XRXR XrY
  XrXr XrY
  XrXr XRY

Çözüm:
A)


Sağlam erkek ve renk körü dişi olduğu için anne ve babanın genotipi bu olamaz.
B)

Bütün erkekler sağlam olduğu için anne ve babanın genotipi bu olamaz.
C)

Bütün erkek ve kız çocuklar renk körü olduğu için anne ve babanın genotipi bu olamaz.
D)

Kız çocuklarının hepsi sağlam erkek çocuklarının hepsi renk körü olduğu için anne va babanın genotipi budur.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 59:

Aynı ortamda, farklı sıcaklıklardaki bölümlerde yetiştirilen bir bitki türü, 30 oC'nin altındaki sıcaklıklarda beyaz renkli çiçek açıyor.

Bu durumu, şekildeki gibi bir deneyle gözleyen araştırmacı aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşabilir.
Çevre etkisiyle dış görünüşte meydana gelen değişimler kalıtsal değildir.
Genlerde meydana gelen değişimler yavru döllere aktarılmaz.
Çevre etmenleri genlerde kalıcı değişimler meydana getirir.
Anne babadaki özelliklerin hiçbiri yavru döllere aktarılmaz.

Çözüm:
A) Bitki türü farklı sıcaklıklarda farklı renkte çiçekler açtığı için çevresel bir faktör olan sıcaklık, bitki türünün sadece dış görünüşünü değiştirmiş, bu değişiklikte yavru döllere aktarılmamıştır. 
B) Genlerde meydana gelen değişimler yavru döllere aktarılabilir.
C) Çevresel etmen olan sıcaklık çiçek renk geninde kalıcı bir değişime neden olsaydı, sıcaklık değiştiğinde çiçek rengi de değişmezdi.
D) Anne ve babadaki özellikler yavru döle aktarılır.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 60: Modifikasyon, genlerin işleyişinde meydana gelen, kalıtsal olmayan değişikliklerdir.

Aşağıdakilerden hangisi modifikasyona örnek olamaz?
Farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin boy uzunluklarının aynı olmaması
Karanlıkta çimlenmeye bırakılan bir tohumun beyaz renkte olması
Özel beslenmeye tabi tutulan işçi arıdan kraliçe arının oluşması
Bir defada doğan üç çocuktan birinin siyah, birinin mavi birinin kahverengi gözlü olması

Çözüm:
A) Tek yumurta ikizlerinin tüm kalıtsal özellikleri aynıdır. Ancak biri basketbol oynarsa boyu diğerine göre daha uzun olur.
B) Karanlıkta çimlenmeye bırakılan tohum klorofil sentezleyemediği için beyaz renkte olur.
C) Beslenme faktörü ile kovandaki arıların vücut büyüklükleri değişmektedir.
D) Göz rengini belirleyen genler çevresel faktörlerden etkilenmezler.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 61: Mehmet ile Ayşe'nin kardeş olduğu 4 kişilik bir ailede,

  • Anne ve baba birbirine kan veremez.
  • Ayşe hem anne hem de babadan kan alabilir.
  • Mehmet anneye kan veremediği halde Ayşe'ye kan verebilir.

Buna göre Anne, Ayşe ve Mehmet'in kan grubu aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir? 

 
Anne
Ayşe
Mehmet

 


 
B
AB
AB
 
0
A
AB
 
A
0
B
 
AB
0
AB

Çözüm:
A) Anne ve baba birbirine kan veremiyorsa Anne A,  Baba B veya tam tersi olabilir.
Ayşe anne ve babasından kan alabiliyorsa genel alıcıdır yani AB dir.
Mehmet, Ayşeye kan verip, Anneye veremediği için AB dir.
B) Anne 0 olsaydı babaya kan verebilirdi.
Ayşe A olsaydı anne ve babanın her ikisinden kan alamazdı.
Mehmet AB dir.
C) Anne A olabilir.
Ayşe 0 olsaydı, anne ve babasından kan alamazdı.
Mehmet B olsadı anneye kan verebilirdi.
D) Anne AB olsaydı babadan kan alabilirdi.
Ayşe 0 olsaydı anne ve babasından kan alamazdı.
Mehmet AB dir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 62: Bir ailede annenin kan plazmasında kan grupları ile ilgili hiç antikor yokken babanın alyuvarlarında ise hiç antijen bulunmamaktadır.

Bunların çocukları aşağıdaki özelliklerden hangisine sahip olamaz?
Alyuvarlarında sadece A antijeni bulundururlar.
Kan plazmasında hem A antikoru hem B antikoru bulundururlar.
Alyuvarlarında sadece B antijenini bulundururlar.
Kan plazmasında sadece A antikoru bulundururlar.

Çözüm:
Annenin kan plazmasında antikor yok ise anne AB dir. Babanın alyuvarlarında hiç antijen bulunmuyorsa kaba 0 dır.

A) Alyuvarında sadece A antijeni bulundurması A kan gruplu olmasıdır. Çocukları A olabilir.
B) Kan plazmasında her iki antikoru bulunduran AB dir. Bu çiftin AB çocuğu olamaz.
C) Alyuvarlarında sadece B antijeni bulundurması B kan gruplu olmasıdır. Çocukları B olabilir.
D) Kan plazmasında sadece A antikoru bulundurması B kan gruplu olmasıdır. Çocukları B olabilir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 63:
Yukarıda insanlarda bulunan X ve Y kromozomları üzerinde taşınan bazı kalıtsal özelikler gösterilmiştir.

Buna göre aşağıda verilen kalıtsal özelliklerden hangisi yalnız erkek bireylerde görülebilir? (Dişi bireyler XX erkek bireyler XY kromozomları taşır)
Kırmızı - yeşil renk körlüğü
Hemofili
Tam renk körlüğü
Yapışık parmaklılık

Çözüm:
A) Kırmızı - yeşil renk körlüğü X kromozomu üzerinde taşınmaktadır. Hem erkek hem de dişi bireylerde X kromozomu olduğundan ikisinde de bu özellik görülebilir.
B) X kromozomu üzerinde taşınan hemofili hem erkek hem dişi bireylerde görülebilir.
C) Tam renk körlüğü hem X hem Y kromozomunda taşındığından dişi ve erkek bireylerde görülebilir.
D) Yapışık parmaklık özelliği sadece Y kromozomu üzerinde taşındığından sadece erkek bireylerde görülebilir.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 64:
Bir kadının yaptığı iki doğumdan olan dört çocuğun zigottan itibaren gelişimleri şekildeki gibi ise;

I.

Çocukları 3 farklı genotiptedir.

II.

Aslı Özlem'in kan grupları farklıdır.

III.

4 farklı fenotipte kan grubu olabilir.

Yukarıda verilen açıklamalardan hangileri kesinlikle doğrudur?
Yalnız I
I ve II
II ve III
I, II ve III

Çözüm:
-  Ayşe ve Aslı tek yumurta ikizidir.
-  Özlem ve Hasan ayrı yumurta ikizidir.

I.

Ayşe ve Aslı tek yumurta ikizleri olduğundan genotipleri aynıdır. Özlem ve Hasan ayrı yumurta ikizleri olduğundan genotipleri farklıdır. Toplam 3 genotip vardır.

II.

Aslı ve Özlem'in kan grupları aynı olabilir.

III.

Ayşe ve Aslı'nın kan grubu aynı olduğundan 3 farklı fenotip olabilir.

 

 


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 65:

I. 

Çuha çiçeğinin farklı sıcaklıklarda farklı renkte çiçekler açması

II. 

İnsanlarda altı parmaklılık görülmesi

III. 

Tavşanlarda sıcaklığa bağlı olarak kürk renginin değişmesi

IV. 

Tavukların kısa bacaklı olması

Yukarıdaki olaylardan hangileri modifikasyona örnektir?
I ve IV
I ve III
II ve IV
I, II ve III

Çözüm:

I. 

Çuha çiçeğinin farklı sıcaklıklarda farklı renkte çiçekler açması modifikasyondur.

II. 

İnsanda altı parmaklılık kalıtsaldır. Modifikasyon kalıtsal değildir.

III. 

Sıcaklığın etkisiyle tavşanın kürk renginin değişmesi modifikasyondur.

IV. 

Tavuklarda kısa bacaklı olma kalıtsaldır.


Doğru Yanıt:

 
 
Soru 66: Spermin yumurtayı döllemesi sonucu oluşan arı zigotu eğer arı sütü ile beslenirse kraliçe arı, polen tozu ile beslenirse işçi arı oluşur.

Aşağıdakilerden hangisi bu olay ile benzerlik gösterir?

Afrika'da yaşan insanların ten renginin siyah, Avrupa'da yaşayan insanların ten renginin açık olması 
Kurak ortamda yaşayan bitkilerin yaprak yüzeyinin dar, nemli ortamda yaşayan bitkilerin yaprak yüzeyinin geniş olması
Yazın güneşte teni bronzlaşan insanların kışın ten renginin açılması
Çölde yaşayan tavşanların kulaklarının uzun, soğuk bölgelerde yaşayan tavşanların kulaklarının küçük olması

Çözüm:
Arılarda kraliçe ve işçi arının oluşumu modifikasyona örnektir. Çevre şartlarına bağlı olarak meydana gelen ve kalıtsal olmayan değişikliklere modifikasyon denir.
A) Afrika'daki insanların siyah, Avrupa'daki insanların açık ten rengine sahip olması kalıtsal bir özelliktir.
B) Kurak ve nemli ortamlarda yaşayan bitkilerin farklı yaprak yüzeyine sahip olması kalıtsal bir özelliktir.
C) Yazın bronzlaşan tenin kışın açılması kalıtsal olmadığından modifikasyondur.
D) Çölde ve soğuk bölgelerde  yaşayan canlıların kulak büyüklüklerinin farklı olması kalıtsal bir özelliktir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 67: Aşağıda bazı gözlemler verilmiştir.
* Kuzey ülkelerinde, sıcaklık düşük olduğundan, domates bitkisinin gövdesi uzadığı halde ürün vermemektedir.
* Sirke sinekleri, belli sıcaklığın altında yetiştirilirse kanatları kısa kalmaktadır.
* Aynı yumurta ikizleri, aynı genetik bilgiye sahip oldukları halde, farklı şartlarda yetiştirilirse farklı özellikler gösterir.

Bu gözlemlerden hangi genellemelere ulaşılabilir?
Çevre şartları canlının gelişiminde tek etkendir.
Kalıtsal özellikler, canlının gelişiminde tek etkendir.
Çevre şartları canlının gelişiminde etken değildir.
Kalıtsal özellikler, çevre koşullarından etkilenir.

Çözüm:
A) Çevre şartları canlının gelişiminde genlerle birlikte etki gösterir.
B) Genler çevre şartlarından etkilenir. Bu nedenle kalıtsal özellikler tek başına etkili değildir.
C) Çevre şartları canlı gelişimini etkiler.
D) Verilen örnekler kalıtsal özelliklerin çevre koşullarından etkilendiğini gösterir.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 68: Renk körlüğü X kromozomu üzerindeki çekinik bir gen tarafından kontrol edilmektedir.

Buna göre renk körü olmayan bir baba ile renk körü bir annenin genotipi aşağıdakilerden hangisidir?

 

  Baba 

x

  Anne 


 

XRY

x

XrXr

 

XrY

x

XRXr

 

XRY

x

XRXR

 

XrX

x

XrXr


Çözüm:
- Baba sağlam olduğuna göre X kromozomu üzerinde bskın gen taşımaktadır, yani baba; XRY genotipindedir.
- Annenin hasta olması için iki X kromozomu üzerinde çekinik geni taşıması gerekir, yani anne; XrXr genotipindedir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 69: Adaptasyon canlının dış görünüşünde meydana gelen ve kalıtsal olan değişikliklerdir.
 

I.

Çuha çiçeğinin farklı ısı ortamlarında değişik renkte çiçek açması

II.

Kertenkelenin kopan kuyruğunu onarması

III.

Kutuplarda yaşayan canlıların vücut çıkıntılarının az ve yuvarlak olması

Yukarıdakilerden hangisi adaptasyon değildir?
Yalnız II
Yalnız III
I ve II
II ve III

Çözüm:

I.

Çuha çiçeğinin sıcaklık etkisiyle değişik renkte çiçek açması bir modifikasyondur.

II.

Kertenkelenin kopan kuyruğunu onarması rejenerasyon (yenilenme) dir.

III.

Kutuplarda yaşayan canlıların vücut çıkıntılarının az ve yuvarlak olması, soğuk ortamlarda ısı kaybetmelerini önleyenbir adaptasyondur.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 70: "İnsanda kan gruplarını belirleyen A, B, 0 genleridir."

A ve B genlerinin, 0 genine baskın olması;

I. 

A0 iken A grubunun oluşması

II. 

B0 iken B grubunun oluşması

III. 

0 kan grubunun sadece 00 iken oluşması

durumlarından hangileriyle açıklanabilir?
Yalnız I
I ve II
II ve III
I, II ve III

Çözüm:

I. 

A0 iken bireyin A kan gruplu olması A geninin 0 genine baskın olduğunu gösterir.

II. 

B0 iken bireyin B kan gruplu olması B geninin 0 genine baskın olduğunu gösterir.

III. 

0 kan grubunun sadece 00 iken oluşması 0 geninin çekinik olduğunu gösterir.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 71: Duyu organlarında sonradan meydana gelen bazı bozukluklar giderilebilir. Fakat doğuştan meydana gelen bozukluklar ise kalıtsal olup, giderilemez.

Aşağıda verilen bozukluklardan hangisi kalıtsal olup giderilemez?
Kulak zarının yırtılması
Göz merceğinin saydamlığını yitirmesi
Kırmızı ile yeşil rengi birbirinden ayırt edilememesi
Dildeki tat tomurcuklarının aşınması

Çözüm:
A) Kulak zarı yırtıldığında dikilebilir.
B) Göz merceğinin saydamlığını yitirmesi tedavi edilebilir.
C) Renk körlüğü kalıtsal olduğu için tedavisi yoktur.
D) Tat tomurcukları aşındığında kendini tamir edebiir.


Doğru Yanıt:

 
 
 
Soru 72:                
Bir insanın oluşturduğu varsayılan döllenme ve yavru meydana getirme durumu şemada verilmiştir.

Yavrular hakkında verilen açıklamalardan hangisi söylenemez?
Aralarında fenotip farklılığı ortaya çıkabilir.
III. embriyo erkek olamazdı.
Funda, böbrek yetmezi olan Aslı'ya böbreği verdiğinde doku uyuşmazlığı gözlenmez.
Heterozigot siyah gözlü anne ve babanın şemadaki bütün yavruları da siyah gözlüdür.

Çözüm:
Funda, Zeynep ve Aslı aynı zigottan oluştukları için tek yumurta üçüzleridir.
A) Tek yumurta üçüzlerinin boy, kilo ve zekaları farklı olabilir.
B) Tek yumurta üçüzleri oldukları için cinsiyetleri kesinlikle aynı olmalıdır.
C) Funda ve Aslının protein yapıları aynı olduğu için doku uyuşmazlığı gözlenmez.
D) Heterozigot siyah gözlü anne (Aa) heterozigot siyah gözlü baba (Aa)'nın çaprazlanması silinsin.
 


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 73:
İnsanlarda kan grubunu gösteren yukarıdaki soy ağacında;

I. 

1 ve 2 nolu bireyler birbirine kan veremez.

II. 

3 nolu birey 1 nolu bireye kan verebilir.

III. 

1 ve 2 nolu bireyin 0 ve AB kan grubundan olma olasılığı yoktur.

yorumlarından hangileri yapılabilir?
Yalnız I
Yalnız II
I ve II
I, II ve III

Çözüm:

1 ve 2 nolu bireylerin 0 çocuklarının olabilmesi için anne ve babada mutlaka birer tane 0 geni olmalıdır. 1 ve 2 nolu bireylerin bir de AB çocukları olmuştur. Bu çocuk kan grubu genlerinden birini anneden diğerini babadan alacağından anne A0, baba B0 veya anne B0, baba A0 olmalıdır.

3 nolu birey ise anne ve babanın kan gruplarının çaprazlanması sonucu AB, A0, B0 veya 00 olabilir.

I. 

1 ve 2 nolu bireylerin kan grupları A veya B olduğundan birbirlerine kan veremezler.

II. 

3 nolu birey A veya B olabileceğinden 1 nolu bireye kan verebilir.

III. 

1 ve 2 nolu bireyler A veya B kan grubundan olabilirler. 0 veya AB kan grubundan olamazlar.


Doğru Yanıt: d

 
 
 
Soru 74: Ayşe, Mehmet'e kan verebiliyor. Ancak Ahmet, Ayşe'ye kan veremiyor. Ahmet Ayşe'den kan alabiliyor. Mehmet'e kan verebiliyor. Ancak Mehmet, Ahmet'e kan veremiyor.

Buna göre Ayşe, Mehmet ve Ahmet'in kan grupları, aşağıdakilerden hangisinde verilenler olabilir?

 

  Ayşe   

  Mehmet 

  Ahmet 


 

B

B

AB

 

0

AB

B