TEST-1(BİLİM)

Right Click to Save Logo


Soru 1.

Bilimsel yöntemde;

I.

Kontrollü deneyler yapmak

II.

Problemi tespit etmek

III.

Hipotez kurmak
 
çalışmaları hangi sıraya göre yapılır?
 

 
A Şıkkı I - II - III
B Şıkkı II - I - III
C Şıkkı II - III - I
D Şıkkı III - I - II
E Şıkkı III - II - I
   
Çözüm:
Bilimsel çalışmada önce problem tespit edilir (II). Sonra gözlem ve verilere dayalı hipotez kurulur (III). Hipotez, kontrollü deneylerle ispatlanmaya çalışılır (I).

Doğru Yanıt: c

Soru 2.

Aşağıdakilerden hangisi, bütün canlıların ortak özelliklerinden değildir?

 
A Şıkkı Beslenme
B Şıkkı Aktif hareket etme
C Şıkkı Metabolizma
D Şıkkı Üreme
E Şıkkı Enerji üretme
   
Çözüm:
Tüm canlıların belirli bir metabolizmaları vardır. Beslenirler ve enerji üretirler. Etkiye tepki gösterir, yani hareket ederler. Ancak bazı canlılarda pasif hareket vardır.

Doğru Yanıt: b

Soru 3.

Yapılan araştırmalar,  geyik ve farenin hücre büyüklüklerinin birbirine yakın olduğunu göstermiştir.

Buna göre, geyiklerin farelerden çok daha büyük vücutlu olması,

I.

Geyik hücrelerinin metabolizma hızlarının yüksek olması

II.

Geyiği oluşturan hücrelerin faredeki hücrelerden çok olması

III.

Geyik vücudundaki doku sıvısının fare vücudundaki doku sıvısından fazla olması

şeklinde verilenlerden hangileriyle açıklanabilir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve III
E Şıkkı II ve III
   
Çözüm:
Çokhücreli canlılarda vücut büyüklüğünün temel nedeni hücre sayısının çok olmasıyla ilgili bir durumdur.

Doğru Yanıt: b

Soru 4.

İspinos kuşları ile bilimsel araştırma yapan bir bilim adamı aşağıdaki verileri elde etmiştir.

  I.  Vücut sıcaklıkları 39º C'dir.
 II. Kanatları gri renkte olabilir.                                                               
III. Çekirdekle beslenenlerin gagaları kısadır.

Bu verilerden hangileri nicel gözlemdir?



 

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I,II ve III
   
Çözüm:
Nicel gözlem, rakamsal ifadeler içerir ve bu yüzden nitel gözleme göre daha kesin bir anlam taşır.
Üçüncü öncülde bir kesinlik ifadesi varmış gibi görünse de gagaların ne kadar kısa olduğunu bilemeyiz.

Doğru Yanıt: a

Soru 5.

Bir toplumda hepatit, kızamık, çocuk felci ve tifo hastalığına yakalanan bireylerin 1980 - 2000 yılları arasındakiğ %'si aşağıdaki grafikte verilmiştir.


 
Bu grafikteki verilere göre,

I.

Kızamık hastası olan bir bireyin hepatit hastası olma ihtimali yoktur.

II.

Hepatit hastalarının yüzdesi devamlı yükselmiştir.

III.

Kızamık hastası olan bireylerin sayısı değişmemiştir.

IV.

Çocuk felci hastalığına yakalanan bireylerin %'si azalmıştır.
 
sonuçlarından hangileri ileri sürülemez?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı I ve II
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve IV
E Şıkkı I, III ve IV
   
Çözüm:
Grafiğe göre, IV. verinin doğruluğu gözlenir. III. veri yanlıştır çünkü grafikte sayı değil % verilmiştir. Şıklar elenirse cevap C çıkar.

Doğru Yanıt: c

Soru 7.

 

Canlıların tümünde;

I.

Enzim sentezleme

II.

Bölünerek yeni organizmalar meydana getirme

III.

Nükleik asit sentezleme

gibi olaylardan hangileri ortaktır?

 

 

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı I ve III
   
Çözüm:
Enzim ve nükleik asit sentezi tüm canlılarda ortaktır, ancak bölünerek yeni organizmaları sadece tek hücreliler gerçekleştirebilir.

Doğru Yanıt: e

Soru 8.



Yukarıdaki grafik iki farklı nehrin kirlilik durumlarının zamana göre değişimlerini göstermektedir.

Buna göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

 
A Şıkkı I. nehir başlangıçta kirli değildir.
B Şıkkı Bazı zaman aralıklarında kirlilik oranları birbirine yaklaşmıştır.
C Şıkkı II. nehir diğerine göre daha temiz hale gelmiştir.
D Şıkkı I. nehrin kirlenme sebebi, organik artıkların karışması olabilir.
E Şıkkı Her iki nehir de başlangıca göre daha temiz hale gelmiştir.
   
Çözüm:
Grafik yorumlandığında I. nehir başlangıçta temiz, daha sonra kirlenmiştir. E seçeneğinde her iki nehrin de başlangıca göre daha temiz hale geldiği ifadesi, I. nehrin durumu ile ters düşmektedir.

Doğru Yanıt: e

Soru 9.

Işığın bitkilerdeki yönelimleri nasıl etkilendiğini araştıran bir öğrenci aşağıda verilen;

I. Aynı özellikteki iki bitkiden birini her yönden ışık alan diğerini tek yönden ışık alan ortamda yetiştirilmelidir.
II. Kimyasal analizle, ışığın bitkide etkilediği maddeyi tespit etmelidir.
III. Işıktan etkilenen maddenin tek taraftan ışık alan bitkinin her iki tarafındaki yoğunluğunu araştırılmalıdır. 
Çalışmaları hangi sıraya göre yapmalıdır?
 

 
A Şıkkı I, II ve III
B Şıkkı II, I ve III
C Şıkkı II, III ve I
D Şıkkı I, III ve II
E Şıkkı III, II ve I
   
Çözüm:
Araştırmacı sırası ile

  I. bitkinin tek yönlü (ışık altında) yönelim gösterip göstermediğini tespit etmelidir.
 II. Bitkide ışıktan etkilenen maddeyi ve özelliklerini araştırmalıdır.
III. Bulduğu maddenin ışık alan ve almayan tarafındaki yoğunluğunu tespit etmelidir.

Doğru Yanıt: a

Soru 10.

Aşağıdaki deneylerle, ekmek küfünün çoğalıp yaşayabilmesi için zorunlu olan maddelerin üretilmesi ile ilgili reaksiyonları etkileyen mutasyonlar araştırılmaktadır.


Ekmek küfü besin olarak şeker, tuz, inorganik azot ve biotin vitaminine ihtiyaç duyar. Bunların karışımı ekmek küfünün yaşaması ve çoğalması için minimum ortamı oluşturur.
Çoğalma gerçekleştikten sonra U.V. ışınlaması ile mutasyon meydana getirilir.
Işınlama ile oluşturulan mutant soy tam besi ortamına aktarılır. Böyle bir ortamda yaşayıp üreyebilen mantarlar minimal ortamda üreyemezler. Ancak minimal ortamda X besini eklendiğinde ise çoğalabilirler.

Yukarıda verilen deneylere göre,

I.

Mutant soy, minimum besi ortamına X maddesinin eklenmesi ile yaşıyorsa mutant soy X maddesini sentezleyememektedir.

II.
 

Mutant soy X maddesine ihtiyaç duyuyorsa X maddesinin oluşumunu sağlayan enzimi sentezleyememektedir.

III.
 

X maddesinin üretilmesinden sorumlu enzim sentezlenemiyorsa bu enzimle ilgili gen mutasyona uğramıştır.

gibi tahminlerden hangileri yapılabilir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı I ve II
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:


Doğal tipteki X besinin oluşum reaksiyonunun yukarıdaki gibi olduğunu düşünelim.

Genin mutasyonla değişmesi sonucu oluşan mutant soy öncelikle enzimi üretemez; enzimin üretilmemesine bağlı olarak, A maddesi X maddesine dönüştürülemez. Bu nedenlerle mutant soy ihtiyaç duyduğu X besinini hazır olarak almak zorundadır.

Doğru Yanıt: e

Soru 11.

Aynı ortamda yaşayan terliksi hayvan ve amip populasyonlarıyla ilgili bazı gözlemler şunlardır:

I.

Su sıcaklığında 5 ºC'lik artış amip populasyonunda %10'luk artışa, terliksi hayvan populasyonunda %8'lik azalışa yol açmıştır.

II.

Terliksi hayvan populasyonunda en küçük boylu bireyle en büyük boylu bireyin büyüklüğü arasındaki fark fazladır.

III.

Amipin populasyon yoğunluğu terliksi hayvanın populasyon yoğunluğundan daha yüksektir.
 
Yukarıdaki gözlemlerden hangilerinin güvenilirliği bilimsel açıdan çok yüksektir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Nicel gözlemlerin bilimsel açıdan güvenilirliği oldukça yüksektir. Çünkü ölçüme dayalıdırlar ve rakamlarla kesin sonuçları ifade ederler.

Doğru Yanıt: a

Soru 12.

Bir bilim adamının başarıya ulaşabilmesi  için yapacağı işleri belli bir sıra izleyerek yapması gerekir. Buna bilimsel çalışma yöntemi denir.

Bu yöntemin bazı basamakları aşağıdaki gibidir,

I.

Gözlem yapılması      

II.

Kontrollü deney yapılması

III.

Verilerin toplanması

IV.

Problem tespiti

V.

Hipotezin kurulması

buna göre, aşağıdakilerden hangisi en son sırada yapılmalıdır?
   
   
   
   
   
   
 
   
   
   

 
A Şıkkı I
B Şıkkı II
C Şıkkı III
D Şıkkı IV
E Şıkkı V
   
Çözüm:
Problemin tespitinden sonra gözlem yapılıp, verlerini toplanması hipotezin kurulmasını sağlar.Hipotezin doğruluğunu ispatlamak için de kontrollü deneyler yapılır.

Doğru Yanıt: b

Soru 13.

Aşağıdakilerden hangisi bilim adamının bir özelliği değildir?

 
A Şıkkı Kararlı olmak
B Şıkkı Kendini otorite saymak
C Şıkkı Meraklı olmak
D Şıkkı Bir deneyi bazen gerektiğinde onlarca kez tekrar düzenlemek
E Şıkkı Araştırıp sorgulayan olmak
   
Çözüm:
Bilim otoriteyi reddeder. Eğer otorite reddedilmezse yeni gelişmeler ortaya çıkmaz.

Doğru Yanıt: b

Soru 14.

Miksodema hastalığı ile ilgili yapılan bilimsel çalışmada elde edilen bilgilerden bazıları aşağıdaki gibidir,

I.
 

Miksodema hastalığında, vücut ısısında düşme, şişmanlama, deride kuruma ve kılların dökülmesi gibi belirtiler tespit edilmiştir.

II.
 

Miksodemaya, trioid bezinin az salgı üretmesi ya da bezdeki bozukluğun neden olduğu ileri sürülmüştür.

III.
 

Hasta bireylere tiroksin ya da kurutulmuş tiroid bezinin verilmesi sonucu hastalık belirtilerinin ortadan kalktığı görülmüştür.

bu bilgiler bilimsel çalışma yönteminin hangi basamaklarına aittir?

 

     I     

     II     

     III     

 
A Şıkkı
 

  Gözlem

  Kontrollü deney

   Veri  

B Şıkkı
 

  Kontrollü deney

  Gözlem

   Veri  

C Şıkkı
 

  Gözlem

  Veri

   Kontrollü deney 

D Şıkkı
 

  Kontrollü deney

 Veri

   Gözlem

E Şıkkı
 

  Veri

 Gözlem

   Kontrollü deney

   
Çözüm:

I.
 

öncüldeki bilgiler, miksodema hastalarının gözlenmesi ile elde edilen bilgilerdir.

II.
 

öncül, miksodema hastalığının nedeni ile ilgili daha önceden elde edilmiş veridir.

III.
 

öncül, miksodema tedavisi öncesi tedaviye yönelik yapılan deneylerdir.




Doğru Yanıt: c

Soru 15.

Bir ormanda rastgele seçilen eşit alanları olan parsellerde K, L, M, N ve P bitki türlerinin bulunma yüzdeleri şöyledir:


Türler
Bütün parsellerde bu
türlerin bulunma oranı (%)

K

60

L

70

M

100

N

80

P

10

 
Buna göre, bu ormanda uyum başarısı en yüksek olan tür aşağıdakilerden hangisidir?

 
A Şıkkı K
B Şıkkı L
C Şıkkı M
D Şıkkı N
E Şıkkı P
   
Çözüm:
Bitkilerin ortama uyum, birey sayısı, artışı ve ortamda bulunma oranının yüksekliği ile ifade edilir.

Doğru Yanıt: c

Soru 16.

Laboratuvar çalışması yapan bir grup öğrenci, önce kurbağanın arka üyelerini incelemiş, daha sonra derisinden alınan bir kesitle deri hücrelerini incelemiştir.

Öğrencilerin yaptığı bu çalışma aşağıdaki bilim dallarından hangilerinin kapsamına girer?

 
A Şıkkı Marfoloji - Anatomi
B Şıkkı Fizyoloji - Histoloji
C Şıkkı Embriyoloji - Fizyoloji
D Şıkkı Marfoloji - Sitoloji
E Şıkkı Fizyoloji - Anatomi
   
Çözüm:
Önce dış görünüşü incelediği için morfoloji daha sonra hücreyi incelediği için sitolojinin kapsamına girer.

Doğru Yanıt: d

Soru 17.

A, B, C ve D türlerine ait bireylerin, temizlik oranları aynı olmayan üç farklı nehirdeki sayıları grafiklerdeki gibidir.



Buna göre, bu türlerin kirliliğe olan dayanıklılıkları azdan çoğa doğru, aşağıdakilerden hangisi gibidir?

 
A Şıkkı A - B - D - C
B Şıkkı C - B - D - A
C Şıkkı C - D - B - A
D Şıkkı A - B - C - D
E Şıkkı D - B - C - A
   
Çözüm:
Üç grafiğin her birindeki birey sayıları karşılaştırıldığında, temiz nehirden kirli ve çok kirli nehire doğru gidildikçe birey sayısı en çok azalan C türüdür. Yani en dayanıksız tür C'dir. Diğer türler de gözden geçirildiği zaman en az dayanıklıdan en çok dayanıklıya doğru şöyle bir sıralama ortaya çıkar: C - D - B - A

Doğru Yanıt: c

Soru 18.

Alabalıklarda tatlı suyun sıcaklığına bağlı olarak, sudaki erimiş oksijen gazı miktarı ve yumurtalardan çıkan yavru %si aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Suyun
sıcaklığı
ºC

Sudaki
erimiş
O2 (%)

Yumurtadan
çıkan
yavru (%)

3

16

85

5

13

75

7

11

60

9

8

45


Buna göre,

I.

Alabalık yetiştiriciliğinde suyun soğuk ve oksijen bakımından zengin olması, verimi artırır.

II.

Tatlı suyun sıcaklığı azaldıkça erimiş O2 miktarı artar.

III.

Suyun sıcaklığıyla sudaki erimiş O2 miktarı ve yumurtadan çıkan yavru sayısı doğru orantılıdır.
 
varsayımlarından hangileri doğrudur?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı I ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Tabloya bakıldığında I ve II doğrudur. Ancak suyun sıcaklığının artışıyla sudaki erimiş O2 yüzdesi ve yumurtadan çıkan yavru yüzdesi doğru orantılı değildir.

Doğru Yanıt: c

Soru 19.

Özdeş olan canlı 4 bitki dalı ve cam fanuslarla aşağıdaki deney düzenekleri hazırlanıyor.
 
Toplam 3 saat süreyle, her 10 dakikada bir cam kaplardaki su miktarının ölçüldüğü bu deney düzenekleri, aşağıdaki sorulardan hangisine cevap vermek amacıyla düzenlenmiş olabilir?

 
A Şıkkı Toplam yaprak alanı terlemeyi etkiler mi?
B Şıkkı Bitkinin türü ile terleme arasında bir ilişki var mı?
C Şıkkı Ortamın sıcaklığı terlemeyi etkiler mi?
D Şıkkı Ortamın nem miktarıyla terleme arasında bir ilişki var mı?
E Şıkkı Suyun birleşimiyle terleme arasında bir ilişki var mı?
   
Çözüm:
Deney sorularında, değişen faktöre göre yorum yapılır. Bu soruda da değişen faktör, fanusların nem oranıdır.

Doğru Yanıt: d

Soru 20.


Flamingoların yavru sayılarının zamana göre değişikliği grafikteki gibidir.

Buna göre I, II ve III. zaman aralıkları ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

 
A Şıkkı I. zaman flamingoların üreme zamanıdır.
B Şıkkı I. ve III. zaman aralığında ortam koşulları aynıdır.
C Şıkkı II. zaman aralığı yavrulama için uygundur.
D Şıkkı II. zaman aralığında yavrular gelişmektedirler.
E Şıkkı III. zaman aralığında yavru sayısı azalmaktadır.
   
Çözüm:
Grafiğe göre I. zaman aralığında flamingolar üreme mevsimindedirler ve yavru sayısı artmaktadır. II. zamanda yavrular erginleşmektedir. Ancak I ve III zaman aralığında ortam koşullarının eşit olduğu ile ilgili hiçbir veri olmadığı için B seçeneğindeki ifade söylenemez.


Doğru Yanıt: b

Soru 21.

Belirli bir enzim tarafından katalizlenen biyokimyasal bir reaksiyonun hızı ile çeşitli ağır metal iyonlarının konsantrasyonları arasındaki ilişki grafikteki gibidir.
 
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi yanlış olur?

 
A Şıkkı Kadmiyum (Cd)'un reaksiyon hızını azalttığı konsantrasyonda civa (Hg) reaksiyon hzını arttırır.
B Şıkkı Nikel (Ni) konsantrasyonunun sıfır olduğu bir ortamda bu reaksiyon gerçekleşemez.
C Şıkkı Reaksiyon hızını ilk azaltan ağır metal iyonu kadmiyumdur (Cd).
D Şıkkı Ortamdaki kurşun (Pb) iyonları hiçbir konsantrasyonda reaksiyon hızını artıramaz.
E Şıkkı Çinko (Zn) iyonu konsantrasyonunun 0,4 mg'ın üzerine çıkması, reaksiyon hızını azaltır.
   
Çözüm:
Grafiğe dikkat edilirse; ortamdaki metal iyonu konsantrasyonu sıfırken de reaksiyon vardır.

Doğru Yanıt: b

Soru 22.

Belirli bir problemin çözümü sırasında, bilimsel yöntemin;

I.

Veri toplamak

II.

Kontrollü deneyler yapmak

III.

Hipotez kurmak

IV.

Teori kurmak

basamakları hangi sıraya göre yapılır?

 
A Şıkkı I - II - III - IV
B Şıkkı I - III - II - IV
C Şıkkı III - II - I - IV
D Şıkkı II - III - IV - I
E Şıkkı III - IV - I - II
   
Çözüm:
Bilimsel çalışmada problem belirlendikten sonra veriler toplanıp hipotez kurulur. Konrtollü deneylerle hipotez teori haline getirilir.

Doğru Yanıt: b

Soru 23.

Hayvansal dokuların ve organların görev ve işleyişini  açıklamaya çalışan bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

 
A Şıkkı Sitoloji
B Şıkkı Anatomi
C Şıkkı Morfoloji
D Şıkkı Biyoteknoloji
E Şıkkı Fizyoloji
   
Çözüm:
Bir hücrelilerde hücrenin, çok hücrelilerde ise doku ve organların görev işleyişini inceleyen bilim dalı fizyolojidir.

Doğru Yanıt: e

Soru 24.

Çeşitli çevresel etmenlerin terleme üzerindeki etkisini araştırmak için aşağıdaki deney düzeneği kuruluyor.


Işıklı ve 25 ºC'de yapılan bu deneyde;

I.

Ortam sıcaklığını 35 ºC'ye çıkarmak

II.

Bir vantilatör yardımıyla yapraklara hava akımı vermek

III.

Cam kaptaki suya yoğun tuz çözeltisi eklemek

IV.

Ortamı karanlık hale getirmek
 
uygulamalarından hangileri, birim zamanda terlemeyle kaybedilen su miktarını artırır?

 
A Şıkkı Yalnız II
B Şıkkı II ve III
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı III veIV
E Şıkkı I, II ve IV
   
Çözüm:
Terlemenin çok olması için ortam sıcaklığı normalden (25 ºC) yüksek olmalı ve rüzgar olmalıdır. Yani I ve II doğrudur. III'de bitki su kaybeder (kökten). IV'te stomalar kapanır yaniterleme azalır. Böylece su kaybı azalır.

Doğru Yanıt: c

Soru 25.

Canlı organizmaların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkilerini inceleyen bilim dalı aşağıdakilerden hangisidir?

 
A Şıkkı Morfoloji
B Şıkkı Sitoloji
C Şıkkı Ekoloji
D Şıkkı Fizyoloji
E Şıkkı Anatomi
   
Çözüm:
Canlı organizmaların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkilerini inceleyen bilim dalı ekolojidir.

Doğru Yanıt: c

Soru 26.

I.

Kontrollü deneyler yapmak

II.

Problemi tespit etmek

III.

Veri toplamak

IV.

Nitel gözlemler yapmak

Yukarıdaki bilimsel çalışma yöntemi  basamaklarından hangileri, hipotez kurulduktan sonra yapılır?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı II veIV
D Şıkkı III ve IV
E Şıkkı I, III ve IV
   
Çözüm:
Bilimsel çalışma yönteminde hipotez kurulana kadar gözlem yapılır, problem tespit edilir ve veriler toplanır. Kontrollü deneyler ise hipotez kurulduktan sonra yapılır.

Doğru Yanıt: a

Soru 27.

Bilimsel çalışmalar, aşağıdakilerden hangisiyle başlar?

 
A Şıkkı Kontrollü deney düzenlemek
B Şıkkı Gözlem yapmak
C Şıkkı Veri toplamak
D Şıkkı Teori geliştirmek
E Şıkkı Hipotez kurmak
   
Çözüm:
Bilimsel çalışmalar gözlemlerle başlar. Böylece gerekli veriler toplanır. Sonra veriler değerlendirilerek, hipotez kurulur. Daha sonra kontrollü deneyler ile hipotez doğrulanırsa teori geliştirilir.

Doğru Yanıt: b

Soru 28.

1909'da W. E. Castle ve J. C. Philips beyaz bir kobayın ovaryumunu çıkarıp yerine siyah kobaydan alınan bir ovaryumu aşıladılar. Bu hayvanın sonradan beyaz bir erkek kobayla çiftleştirilmesi sonucu elde edilen yavruların tümünün siyah olduğunu gördüler.

Bu bilim adamlarının yaptığı çalışmaya göre,

I.
 

Yavru bireylere özellikler ovaryumlarda üretilen yumurta hücresi ile aktarılmıştır.

II.

Üreme hücrelerindeki genler, vücut hücrelerindeki genlerden etkilenmez.

III.
 

Çevre faktörlerinin vücut hücrelerinde meydana getirdiği değişimler yavru hücrelere aktarılmaz.

sonuçlarından hangileri çıkarılamaz?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız III
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
I. öncül çıkarabilir. Çünkü çaprazlamada beyaz erkek ve ovaryumu siyah kobayın ovaryumu ile değiştirilmiş beyaz bir dişinin kullanıldığı verilmiştir. Buna göre yavru bireyin rengini (siyah) belirleyen özellik ovaryumda üretilen yumurta hücresi ile aktarılmıştır.

II. öncül çıkarılabilir. Eğer üreme hücrelerindeki genler vücut hücrelerindeki genlerden etkilenseydi yavru birey ya beyaz ya da siyah ve beyaz arasında bir renge sahip olurdu.

III. öncül çıkarılamaz. Çünkü deney değişen çevre faktörlerinin vücut hücreleri üzerine olan etkisini araştırmamaktadır.

Doğru Yanıt: b

Soru 29.

Canlıların ortak özelliklerinden bazıları;

  I. Boşaltım
 II. ATP üretme  ve tüketme
III. Üreme
 IV. Duyarlılık
şeklindedir.

Bir canlı türü yukarıda verilen olaylardan hangisini gerçekleştirmese de yaşamını sürdürebilir?

 
A Şıkkı Yalnız III
B Şıkkı I ve III
C Şıkkı I ve IV
D Şıkkı I,II ve IV
E Şıkkı II,III ve IV
   
Çözüm:
Bir canlının yaşamı için boşaltım,ATP üretme ve tüketme ve duyarlı olma  mutlaka olması gereken olaylardır.Ancak yaşam için üreme mutlak yapılması gereken bir olay değildir.


Doğru Yanıt: a

Soru 31.

Bir organın tanıtımıyla ilgili şöyle bilgiler verilmiştir,

I.

Karaciğere kirli kan getiren kapı toplardamarında NH3, CO2, glikoz, aminoasit, vitaminler, su ve minerallerin oranı yemeklerden sonra artar.

II.

Karaciğer, safra üretir, yaşlı alyuvarları parçalar.

III.

Yaklaşık 2 kg ağırlığında, mor renkli, mideye komşu ve koledok kanalıyla incebağırsakla bağlantılı bir organdır.

IV.

Loplu bir yapısı vardır. Her lop, lopçuklardan oluşur. Lopçukların çevresinden geçen toplardamar, safra kanalları bulunur.

bunlardan fizyolojik, anatomik ve morfolojik özellikler aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?
 

Fizyolojik özellikler

Anatomik özellikler

Morfolojik özellikler


 
A Şıkkı
 

I., II.

IV.

III.



 
B Şıkkı
 

I.

II., IV.

III.


 
C Şıkkı
 

 II.

I., III.

IV.



 
D Şıkkı
 

III., IV.

I.

II.


 
E Şıkkı
 

IV.

II., III.

I.



 
   
Çözüm:
Fizyolojik özellik, organın işleviyle, nasıl çalıştığıyla ilgilidir; anatomik özellik, organın ayrıntılı yapısıyla; morfolojik özelik, organın genel dış yapısıyla ilgilidir.

Doğru Yanıt: a

Soru 32.

Çimlenmekte olan tohumların solunumuna bağlı olarak deney düzeneğinde meydana gelen değişim yanda gösterilmiştir.

Civanın yükselmesini etkileyen faktörler ve yükselme oranı ile ilgili;

I.

Tohumlar çimlenme sırasında oksijenli solunum yapmıştır.

II.

Civanın yükselmesinin nedeni sodyumhidroksitin CO2'i tutmasıdır.

III.

Yükselmenin 1/5 oranında kalması deneysel ortamdaki havayı 1/5 oksijen olduğunu gösterir.

yorumlarından hangileri yapılabilir?

 
A Şıkkı Yalnız II
B Şıkkı I ve II
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
I. ve II. öncülü birlikte değerlendirirsek, tohumlar oksijenli solunum yapmıştır. Bu sırada deneysel ortamdan oksijen alınıp, ortama CO2 bırakılmıştır. Bu CO2 de sodyumhidroksit tarafından tutulduğu için basınç düşmüş, civa seviyesi yükselmiştir.

Eğer O2'siz solunum yapılmış olsaydı civa seviyesinde bir değişiklik olmazdı.

III. öncül de doğrudur. Çünkü, civanın yükselme seviyesi 1/5 oranında kalıyorsa deneysel ortamdaki havanın oksijen oranı da 1/5'tir.

Doğru Yanıt: e

Soru 33.

                        
Bir öğrenci bir bitki fidesini, içinde besleyici su bulunan bir cam kavanoza şekildeki gibi dik duracak biçimde yerleştiriyor. Kavanozu bir yönden sürekli olarak aynı şiddette ışık alan bir yere koyuyor. bitkide meydana gelen değişmeleri aralıklı olarak gözleyip kaydediyor.

Bu öğrenci neyi incelemektedir?

 
A Şıkkı Sudaki madensel tuzların ne kadarının emildiğini
B Şıkkı Işık şiddeti ile büyüme arasındaki ilişkiyi
C Şıkkı Su miktarının, bitki büyümesindeki rolünü
D Şıkkı Işığın, bitkinin değişik kısımlarının nasıl etkilendiğini
E Şıkkı Fotosentez için hangi maddelerin gerek olduğunu
   
Çözüm:
Deneyi yapan öğrencinin, bitki fidesini yetiştirdiği kavanoz içindeki besleyici maddelerle ilgili gözlem yapmadığı kesindir. Çünkü deneydeki değişken besleyici maddeler değildir.
A, C seçenekleri, su içindeki maddelerden söz ettiğine göre bu seçenekler göz önüne alınmaz. B seçeneğinde ise büyümenin ışıkla olan ilişkisi ifade edilmiştir. Öğrencinin yaptığı deney, bir yönden aynı şiddette ışık alan bitkide oluşan değişimlerin incelenmesidir. Bitkilerin gövdesi, ışığa karşı pozitif fototropizma (ışığa yönelme), kökü ise negatif fototropizma (Işığın geldiği yönün tersine yönelme) gösterir. Öğrenci, bitkinin değişik kısımlarında ışığın etkisini incelemektedir.

Doğru Yanıt: d

Soru 34.

"Tüm hücrelerde solunum görevini üstlenen yapı mitokondridir." Hipotezini kuran bir bilim adamı prokaryot hücrelerde mitokondri gibi zarlı organellerin bulunmadığını, solunumun bu hücrelerde sitoplazma ya da hücre zarının ETS elemanları bulunduran kısmında gerçekleştiğini tespit ediyor.

Buna göre bu bilimsel çalışmada ilk yapılması gereken aşağıdakilerden hangisidir?

 
A Şıkkı Tahminde bulunmak
B Şıkkı Kontrollü deneyler yapmak
C Şıkkı Gözlem yapmak
D Şıkkı Yeni bir hipotez kurmak
E Şıkkı Hipotezi teori haline dönüştürmek.
   
Çözüm:
Bilimsel yöntemin basamaklarında hipotez kurulduktan sonra yapılan kontrollü deneyler hipotezi doğrulamıyorsa yeni bir hipotez kurulur.

Doğru Yanıt: d

Soru 35.

Kültür Ortamı Gelişme Durumu
B.K.O -
B.K.O + V + Z -                                                       
B.K.O + U +Y +
B.K.O + Z + X -
B.K.O + V + Y +
B.K.O + U  + X          -
B.K.O + Y +Z +                                                   
Yukarıdaki tabloda, bir bakteri türünün çeşitli kültür ortamlarında gösterdiği gelişmeler verilmiştir. Tabloda B. K.O. basit kültür ortamını; U, V, X, Y, Z ise ortama eklenen değişik maddeleri göstermektedir.

Bu bakteri türü, hangi maddeyi sentezleyememektedir?

 
A Şıkkı U
B Şıkkı V
C Şıkkı X
D Şıkkı Y
E Şıkkı Z
   
Çözüm:
Bsit kültür ortamında bakteri kültürünün gelişmesi için ortama U, V, X, Y ve Z maddeleri eklenip, bu ortamda bakterilerin gelişip gelişmedikleri izleniyor.Y maddesi eklendiğinde gelişebildiğine göre Y maddesini sentezliyemiyor.

Doğru Yanıt: d

Soru 36.

Birey sayısı sadece doğum ve ölüme bağlı olarak değişen bir kelebek topluluğunda, erkek ve dişi bireylerin yılın mevsimlerine göre sayısı, aşağıdaki tabloda verilmiştir.

  Erkek  Dişi 
Kış
İlkbahar
Yaz
Sonbahar
130
60
482
243
142
67
458
246
 
Buna göre,

I.

Yıl boyunca erkeklerin %'si dişilerin %'sinden düşük kalmıştır.

II.

Türün üreme mevsimi yazdır.

III.

Hava sıcaklığındaki artış veya azalış birey sayısını etkilemiştir.
 
ifadelerinden hangileri kesin olarak yanlıştır?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı II ve III
   
Çözüm:
Yaz mevsiminde erkeklerin sayısı ve dolayısıyla %si dişilerden fazla olduğu için, I. ifade doğru değildir. Türün üreme mevsiminin yaz olduğu tablodaki birey sayısından anlaşılmaktadır. Mevsimlere göre birey sayısı büyük bir değişim göstermiştir. Bu durum diğer birçok faktörle birlikte, sıcaklıkla da ilgili olabilir.

Doğru Yanıt: a

Soru 37.

                
Yukarıdaki grafik, üç farklı aşı uygulanması ve ilgili antikor miktarlarının kandaki değişimini göstermektedir.

Buna göre her üçü içinde aşağıdakilerden hangisinin aynı olduğu söylenebilir?

 
A Şıkkı Oluşmaya başladıkları zaman aynıdır.
B Şıkkı Kandaki miktarları aynıdır.
C Şıkkı Aynı zamanda azalmaya başlarlar.
D Şıkkı Miktarlarında azalma olur.
E Şıkkı En yüksek miktara ulaşma süreleri aynıdır.
   
Çözüm:
Grafik incelendiğinde, üç farklı aşı uygulanması sonrası kanda oluşan antikorların oluşmaya başladıkları zamanlarının, kandaki miktarlarının ve en yüksek değere ulaşma sürelerinin farklı olduğu görülür. Üç antikorun da zamanla kanda azaldığı görülmektedir. Fakat azalmaya başlama zamanları farklıdır.

Doğru Yanıt: d

Soru 38.

Bilimsel çalışmalar bir çocuğun büyümesi sırasındaki evreler gibidir. Aşağıda bazı evreler karışık olarak verilmiştir,

I.

Çekirdek asitleri keşfedildi (DNA, RNA)

II.

Elektron mikroskobu yapıldı

III.

Gen haritası çıkarıldı

IV.

İlk sınıflandırma fikri ortaya atıldı (Amprik sınıflandırma)
 
bunların sırasının eskiden yeniye doğru aşağıdakilerden hangisi gibi olması beklenir?
 

 
A Şıkkı I, II, III, IV
B Şıkkı II, III, I, IV
C Şıkkı III, I, II, IV
D Şıkkı IV, I, II, III
E Şıkkı IV, III, I, II
   
Çözüm:
En eski bilgi, ilk sınıflandırmayla ilgilidir. Daha sonra mikroskop keşfedildi. Ardından çekirdek asitleri keşfedilmiştir. Günümüzde ise gen haritası ileilgili çalışmalar yapılmaktadır.

Doğru Yanıt: d

Soru 39.

Bir ağaç türünün damarlarındaki azot (N) ve potasyum (K) tuzlarının yılın değişik zamanlarındaki miktarı, aşağıdaki grafikte verilmiştir.



Buna göre,

I.

Bütün yıl boyunca bitkinin damarlarında hem N, hem de K tuzu bulunur.

II.

Çiçeklenme zamanında, damarlarındaki azot tuzu miktarı çok fazladır.

III.

Meyve toplama zamanında, damarlardaki K tuzu, N tuzu miktarından yüksektir.
 
ifadelerinden hangileri doğrudur?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Grafik, bazı aylardaki N ve K miktarı değişimi verilmiştir. Bu yüzden I söylenemez. Ancak, II ve III doğrudur.

Doğru Yanıt: d

Soru 40.

Bir gözlemci bahçedeki ceviz ağacının iki dalından birine belli aralıklarla oksin hormonu sıkarken, diğerini kontrol grubu olarak tutuyor.


Daha sonra iki dalın gelişme durumunu karşılaştıran gözlemci, aşağıdaki hipotezlerden hangisini kanıtlamak amacıyla bu kontrollü deneyi düzenlemiş olabilir?
 

 
A Şıkkı Güneş ışınları en çok hangi bitkilerin gelişmesini etkiler.
B Şıkkı Sıcaklıkla hormon üretimi arasında nasıl bir ilişki vardır.
C Şıkkı Hormon yoğunluğunun artması soy gelişimini nasıl etkiler.
D Şıkkı Kök ucu mu, gövde ucu mu daha çok hormon üretir.
E Şıkkı Hangi sıcaklık derecesi gelişme için idealdir.
   
Çözüm:
Bu gözlemde bir dala hormon verilirken diğerine verilmemiş ve iki dalın gelişimi karşılaştırılmıştır. Böyle bir gözleme neden başvurulabilir? "Acaba hormon verilen mi, yoksa verilmeyen mi daha çok gelişir?" sorusuna cevap vermek için başvurulmuş olabilir.

Doğru Yanıt: c

Soru 41.

Bilimsel açıdan, aşağıdaki gözlemlerden hangisinin güvelirliği diğer dördünden daha yüksektir?

 
A Şıkkı Balinanın beyin ağırlığı insanın beyin ağırlığından daha fazladır.
B Şıkkı İnsanın 1 mm3 kanındaki alyuvar sayısı, akyuvar sayısından daha yüksektir.
C Şıkkı Doku sıvısında birbirinden farklı yapıda, çok sayıda organik ve inroganik madde bulunur.
D Şıkkı Türkiye'de A kan grubu taşıyan bireylerin %'si, B kan gruplu bireylerin %'sinden fazladır.
E Şıkkı Şapkalı mantarların her hücresinde 3 tane çekirdek bulunur.
   
Çözüm:
Bilimsel açıdan daha güvenilir olan gözlem, ölçmeye dayalı olan nicel gözlemdir.

Doğru Yanıt: e

Soru 42.

Fotosentez olayı anabolik bir reaksiyon olmasına rağmen, su kullanılarak gerçekleştirilebilir.

Aşağıda verilen olaylardan hangisi katabolik bir tepkime olmasına rağmen su oluşumuyla sonuçlanır?

 
A Şıkkı  Protein sentezi
B Şıkkı Oksijenli solunum
C Şıkkı Kemosentez
D Şıkkı Nişasta sindirimi
E Şıkkı Oksijensiz solunum
   
Çözüm:
Protein sentezi ve kemosentez anabolik reaksiyonlardır.Nişastanın sindirimi katabolik reaksiyondur, fakat su harcanır.

Oksijensiz solunum da katobolik reaksiyondur fakat su açığa çıkmaz.

Oksejenli solunum hem katabolik reaksiyondur, hem de sonucunda su açığa çıkar.


Doğru Yanıt: b

Soru 43.

Dört farklı kuş türü eşit sayılarda olacak şekilde aynı anda bir ormana bırakılıyor. Toplam 10 yıllık süre içerisinde kuşların sayılarında meydana gelen değişiklikler tespit edilerek sonuçlar aşağıdaki grafiklere aktarılıyor.



Buna göre, kuş türlerinin orman ortamına uyum yetenekleri çoktan aza doğru aşağıdakilerden hangisidir?

 
A Şıkkı I - III - II - IV
B Şıkkı II - I - IV - III
C Şıkkı III - II - I - IV
D Şıkkı III - IV - II - I
E Şıkkı IV - II - III - I
   
Çözüm:
Uyum yeteneğinin fazla olması birey sayısının artışıyla paraleldir.

Doğru Yanıt: d

Soru 44.

Marmara Bölgesin' de yaşayan bir kuş türünün 5 yıl içindeki sayısal değişimi aşağıdaki grafikte belirtilmiştir.



Grafiğe göre, aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlıştır?

 
A Şıkkı İlk yıl, uygun ortama bağlı olarak sayıları artmıştır.
B Şıkkı II. ve IV. yıllarda sayı sabit kalmıştır.
C Şıkkı III. yılda üreme hızları artmıştır.
D Şıkkı I. ve V. yılda sayıca artış vardır.
E Şıkkı II. yıldaki kuş sayısı IV. yıldakinden fazladır.
   
Çözüm:
Grafikte III. yılın başlangıç ve bitiş noktaları dikey eksenle birleştirildiğinde kuş sayısının yaklaşık olarak 350'den 200'e düştüğü görülür. Bu nedenle üreme hızlarının arttığı söylenemez.

Doğru Yanıt: c

Soru 45.

Aşağıdakilerden dördü doğruluğu kolaylıkla denetlenebilen birer gözlem, bir tanesi ise bu gözlemlere dayanarak ulaşılabilecek bir sonuç niteliğindedir.

Bu sonuç hangisidir?

 
A Şıkkı Yükseklerde yaşayan memelilerin nabızları daha hızlıdır.
B Şıkkı Yükseklerde yaşayan memelilerin kanında daha fazla alyuvar vardır.
C Şıkkı Yükseklerde yaşayan memeliler daha çok oksijene muhtaçtır.
D Şıkkı Yükseklerde yaşayan memeliler daha sık soluk alıp verir.
E Şıkkı Yükseklerde yaşayan memelilerin kan basınçları daha fazladır.
 
   
Çözüm:
Yüksekliğe doğru çıkıldıkça O2 azaldığından, yüksekliklerde yaşayan memelilerin nabızları daha hızlıdır, kan basınçları daha fazladır. Daha sık soluk alıp verirler, kanlarında daha fazla alyuvar vardır. Böylece daha çok oksijenden yararlanırlar. A, B, D ve E seçenekleri birer gözlem C seçeneği ise bu gözlemlere dayanarak ulaşılabilecek bir sonuçtur.

Doğru Yanıt: c

Soru 46.

  I. İnorganik elementlerden organik molekül sentezleyebilme
 II. Kendine özgü molekülleri sentezleyebilme
III. Yapılarındaki karmaşık organik molekülleri temel organik yapıtaşlarına ayırabilme

Yukarıdakilerden hangileri ototraf ve heterotrof canlıların ortak özelliklerindendir?
 

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı II ve III
   
Çözüm:
İnorganik elementlerden organik molekül sentezleyebilme sadece ototrof canlıların özelliğidir.
Kendine özgü molekülleri sentezleme (dehidrasyon sentezi) ve yapılarındaki karmaşık organik molekülleri temel organik yapıtaşlarına ayırabilme (hidroliz) canlıların ortak özellikleridir.

Doğru Yanıt: e

Soru 47.

Bilimsel buluşlarda bilim adamlarının;

I.

Sabırlı ve dikkatli çalışmaları

II.

Güçlü önsezileri

III.

Şansları
gibi özelliklerinden hangileri etkili olmuştur?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı I ve II
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Bilim adamları çok iyi gözlemci olup, sabır ve titizlik isteyen çalışmalar yaparlar. Bilimsel buluşlarda bilim adamlarının bu ve benzeri özellikleri yanında şanslarının da etkili olduğuna dair çok sayıda örnek mevcuttur.

Doğru Yanıt: e

Soru 48.

Gümüş renkli som balıklarının tatlı sulardan tuzlu sulara geçtiğini gören bir bilim adamı yaptığı araştırmalar sonucunda; bu balıkların tatlı sularda yumurtladıklarını ancak sonra okyanuslara geçerek 5-6 yıl burada yaşayıp yumurtlama döneminde tekrar doğdukları tatlı sulara döndükleri bilgisine ulaşmıştır.

Bu balıkların nasıl oluyorda hiç şaşırmadan doğdukları yerlere dönebildiklerini araştıran bilim adamı, "Som balıkları doğdukları akarsuların kokusunu tanıyarak doğum yerlerine geri dönmektedir." dedikten sonra, bilimsel çalışmanın hangi basamağını gerçekleştirmelidir?

 
A Şıkkı Problem tespiti
B Şıkkı Kontrollü deney
C Şıkkı Hipotez kurma
D Şıkkı Tahmin yapma
E Şıkkı Teoriyi kanunlaştırma
   
Çözüm:
Bilim adamı soruda hipotez kurmuştur. Bilimsel çalışma yönteminde hipotezden sonra tahmin yapılır.

Doğru Yanıt: d

Soru 49.

Mısır ve fasulye bitkilerindeki fotosentez hızı üzerine ortamın CO2 konsantrasyonunun etkisi, aşağıdaki grafikte verilmiştir.

Buna göre,

I.

Mısır, fasulyeye göre daha yüksek CO2 konsantrasyonlarında maksimum fotosentez hızına erişir.

II.

CO2 içermeyen ortamda mısır fotosentez yapabilirken, fasulye yapamaz.

III.

% 0,02 CO2 konsantrasyonunda mısırın fotosentezle harcadığı CO2 miktarı fasulyeden fazladır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı I ve III
   
Çözüm:
Grafikteki verilere göre mısırın maksimum fotosentez hızı, fasulyeden yüksektir. Bununla birlikte mısır bu hıza daha düşük CO2 konsantrasyonlarında ulaşmaktadır. Her iki türde CO2 içermeyen ortamlarda fotosentez yapamaz. % 0,02 CO2 konsantrasyonunda mısırın fotosentez hızı ve dolayısıyla harcadığı CO2 , fasulyeye göre daha fazladır.

Doğru Yanıt: c

Soru 50.


DDT, suda çözünmeyen zehirli bir kimyasal madde olup, topraktaki birikimi, topraktaki mikroorganizmaların ölmesine neden olmaktadır.

Toprakta biriken DDT miktarının değişimi ile, bu birikimden zarar görüp ölen mikroorganizma sayısının zamana bağlı değişiminin verildiği grafiğe göre;

I.

Topraktaki DDT miktarının 0,25 mg'dan, 0,50 mg'a çıkması, ölüm oranını da artırmıştır. 

II.

Ölen mikroorganizma sayısının en fazla olduğu gün, DDT miktarı en yüksek düzeydedir.

III.

DDT miktarı azaldıkça, ölen mikroorganizma sayısı da azalacaktır.

açıklamalarından hangileri yapılabilir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı I ve III
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Grafiğe göre DDT oranının artışı, mikroorganizmaları olumsuz etkileyip ölüm oranını arttıracaktır. Ölen organizma sayısının en fazla olduğu gün (5. ve 10. günlar arasında), topraktaki DDT'de 0,75 mg ile en yüksek değerine ulaşmıştır. DDT oranının azalması, ölen organizma sayısınında azalmasına neden olur.

Doğru Yanıt: e

 
Facebook beğen
 
Reklam
 
 

=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=