TEST-4 (KALITIM)
ImageShack, share photos, pictures, free image hosting, free video hosting, image hosting, video hosting, photo image hosting site, video hosting site



Soru 151.

A grubu kanı olan anne - babanın ilk çocukları 0 (sıfır) grubudur. 

Bu çiftin bundan sonra doğacak çocuğunun 0 grubu geni taşıma olasılığı nedir?

 
A Şıkkı 0
B Şıkkı 1/4
C Şıkkı 3/4
D Şıkkı 1/3
E Şıkkı 1/2
   
Çözüm:
Anne babanın genotipini çocuğun kan grubuna bakarak bulabiliriz. Çocuğun genotipi 00 olduğuna göre 0 genlerinden biri anneden diğerini babadan almıştır. Bu durumda anne ve babanın genotipleri A0'dir. Bu çiftin bundan sonra doğacak çocuklarının genotipleri AA A0 veya 00 olabilir. Doğacak çocuğun 0 genini taşıma olasılığı da 1/3'dür.

Doğru Yanıt: d

Soru 152.

          
Yukarıdaki soyağacında, X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşınan renk körlüğü hastalığının bir ailenin bireyleri arasındaki aktarımı gösterilmiştir.

Soyağacında, numaralı dişi bireylerden hangilerinin genotipleri kesin olarak bilinemez?

 
A Şıkkı 1 ve 3
B Şıkkı 3 ve 5
C Şıkkı 2, 4 ve 6
D Şıkkı 5 ve 6
E Şıkkı 1, 2 ve 4
   
Çözüm:
Renk körlüğü hastalığı, X kromozomu üzerinde çekinik bir genle taşındığı için;
XR ® sağlam gen
Xr ® hastalık geni olsun
Soyağacında, taralı bireylerin, renk körü olduğu belirtilmiştir. Buna göre bireylerin genotipleri şu şekilde olmalıdır;

5 ve 6 nolu dişilerin, anneleri taşıyıcı, babaları normal görüşlü olduğundan, bu dişilerin genotipleri homozigot baskın veya heterozigot olabilir.

Doğru Yanıt: d

Soru 153.

 Erkek Gametler

Dişi Gametler 

I. 

22 + X 

 II.

 22 + X

III.

23 + X

 IV.

 22 + XX

V. 

22 + X

 VI.

 22 + 0

 

Dişide oluşan Turner (kısırlık) hastalığının ortaya çıkması için yukarıdaki gametlerden hangilerinin birleşmesi gerekir?

 

 
A Şıkkı I ve V
B Şıkkı II ve III
C Şıkkı I ve IV
D Şıkkı II ve V
E Şıkkı I ve VI
   
Çözüm:
Turner hastalığı (44+X0) mayoz bölünme sırasında gonozomlardaki XX kromozomlarının birbirinden ayrılmaması sonucu, 22 + 0 kromozomlu yumurta ile 22 + X kromozomlu spermin döllenmesi ile meydana gelir.
Buna göre I ve VI numaralı gametlerin birleşmesi ile turner hastalığı ortaya çıkar.

Doğru Yanıt: e

Soru 154.

WwSSYy genotipli bir bireyWsy genotipinde gamet oluşturursa, bu durum aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

 
A Şıkkı Eksik baskınlık
B Şıkkı Crossing-over
C Şıkkı Mutasyon
D Şıkkı Mayoz
E Şıkkı Ayrılmama
   
Çözüm:

WwSSYy genotipli bir birey Wsy genotipinde bir gameti ancak mutasyonla oluşturabilir. Normalde bu birey homozigot durumda olan SS genlerinden gamete ancak S genini gönderebilir. Fakat gamete baktığımızda s geninin olduğunu görebiliriz. Bu da bize genlerin yapısında değişiklik meydana getiren mutasyonun olduğunu gösterir.



Doğru Yanıt: c

Soru 155.

A grubu Rh(+) bir baba ile B grubu Rh(-) bir annenin ilk çocukları 0 grubu Rh (-)'dir.

Buna göre bu çiftin ikinci çocuklarında, alyuvar tahribatına bağlı kan uyuşmazlığı görülme ve alyuvarlarında hem A hem de B antijenini taşıma olasılığı nedir?

 
A Şıkkı
B Şıkkı
C Şıkkı
D Şıkkı
E Şıkkı
   
Çözüm:
A grubu Rh (+) babanın ve B grubu Rh (-) annenin ilk çocukları 0 grubu Rh (-) ise;

- Babanın genotipi ® A0Rr
- Annenin genotipi ® B0rr
- İlk çocuğun genotipi ® 00rr'dir.

Rh (-) olan bir kadının, Rh (+) bir çocuğa hamile kalması durumunda kan uyuşmazlığından söz edilir. Alyuvarlarında hem A, hem de B antijenlerini taşıyan bireyler, AB kan gruplarına sahip bireylerdir. O halde;

AB Rr genotipli bir bireyin oluşma olasılığı;   dir.

Doğru Yanıt: b

Soru 156.

İnsanlarda AB0 ve Rh kan grubu bakımından toplam kaç değişik fenotip ve genotip oluşur?

 

Fenotip

Genotip

 
A Şıkkı
 

18

24

B Şıkkı
 

18

18

C Şıkkı
 

8

18

D Şıkkı
 

8

16

E Şıkkı
 

4

12

   
Çözüm:
İnsanlarda AB0 kan grubunda çok alellik vardır. Buna göre genotip sayısı   formülü ile bulunabilir.
  = 6  farklı genotip olur.
Bunlar ;




 
AA
A0
BB
B0
AB
00 'dur.
 Kan grubu bakımından 4 farklı fenotip oluşur.
A, B, AB ve 0 gruplar,
Rh faktörü bakımından ise;
2 fenotip (Rh+ ve Rh-)
3 genotip (RR, Rr, rr)
vardır.
Sonuçta, AB0 ve Rh faktörü bakımından
Fenotip çeşidi ® 4 x 2 = 8
Genotip çeşidi ®  6 x 3 = 18   

Doğru Yanıt: c

Soru 157.

Bir canlıda, bir karakter için üç farklı alel gen bulunuyorsa (M1, M2, M3), bu özellik ile ilgili;

I.

Oluşabilecek genotip sayısı 6'dır.

II.

Oluşabilecek fenotip sayısı 6'dır.

III.

Homozigot sayısı, heterozigot sayısına eşittir.

yorumlarından hangileri doğrudur? (Bütün genler arasında eş başkınlık vardır.)

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız III
C Şıkkı I ve III
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Bir karakteri kontrol eden M1, M2 ve M3 genlerinin arasında eş baskınlığının olduğuı soruda belirtilmiştir. M1 = M2 = M3
Verilen üç alel genden oluşabilecek genotip sayısı 6'dır.
Tüm genler arasında eşbaskınlık olduğu için gösterilen genotiplerden, 6 çeşit fenotip çıkar.

 
Üç çeşit alel genin genotip dizilimlerinde 3 homozigot, 3 heterozigot genotip görülür. Homozigot sayısı, heterozigot sayısına eşittir.


Doğru Yanıt: e

Soru 158.

Aşağıdaki çaprazlamaların hangisinde erkek  ve kız çocukların % 50'si hemofilili olur? (h = hemofili, H = Sağlam)

 
A Şıkkı XhXh . XHY
B Şıkkı XHXh . XhY
C Şıkkı XhXH . XHY
D Şıkkı XhXh . XhY
E Şıkkı XHXH . XHY
   
Çözüm:
Erkek ve kız  çocukların %50'sinin hemofili olması için annenin XHXh babanın XhY olması gerekir. Bunların çaprazlanması sonucu ;


Doğru Yanıt: b

Soru 159.

                     
Kalıtsal bir özelliğin fenotipte ortaya çıkışı soyağacında koyu olarak gösterilmiştir.

Bu özelliği belirleyen gen;

I.

X kromozomu üzerinde, çekinik

II.

Y kromozomu üzerinde, çekinik

III.

X kromozomu üzerinde, baskın

IV.

Otozom kromozomları üzerinde, çekinik

kalıtım şekillerinden hangilerine örnek olarak gösterilebilir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız IV
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı I ve IV
E Şıkkı II, III ve IV
   
Çözüm:
II. veri değerlendirildiğinde, X ile taşınan çekinik özellik annede ortaya çıkmışsa erkek çocuklarında bu özelliği göstermesi gerekir. Bu veriye göre bu özellik aktarılmaz. Y kromozomu ile taşınmamıştır. Çünkü dişlilerde de var. X ile taşınan baskın gen olsaydı tüm dişlilerde olması beklenirdi. Bu özellik vücut kromozomu ile taşınan çekinik bir genle ortaya çıkan bir özellik olabilir.


Doğru Yanıt: b

Soru 160.

Mendel kurallarına göre aşağıdaki çaprazlamalardan hangisinin F2 fölünde daha çok genetik çeşitlilik ortaya çıkar?

 
A Şıkkı AA x aa
B Şıkkı AAbbccDDx aa BB CC dd
C Şıkkı Aa x Aa
D Şıkkı Aa Bb x Aa Bb
E Şıkkı AA BB x aabb
   
Çözüm:
F2 dölünde daha çok genetik çeşitlilik ortaya çıkması için verilen çaprazlamaların heterozigot olması gerekir. Cevap şıkları incelendiğinde D şıkkında iki heterozigot karakter olduğu için genetik çeşitlilik daha fazladır. 

Doğru Yanıt: d

Soru 161.

Üreme hücrelerinden birinin genotipi AbcDX şeklinde verilen bir erkek AaBbCCddXX genotipindeki dişi ile çaprazlanması sonucu aaBbCcDdXY genotipinde bir birey oluşturduğu bilinmektedir.

Buna göre bu erkeğin genotipi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

 
A Şıkkı AABbCcDDDY
B Şıkkı AaBBCcDdXY
C Şıkkı AaBBCCddXY
D Şıkkı AaBbccDdXY
E Şıkkı AABbCcDdXY
   
Çözüm:
Üreme hücrelerinden birinin genotipine AbcDX ve de dişi ile çaprazlanması sonucu meydana gelen bireyin genotipine aaBbCcDdXY bakılarak erkeğin genotipinin AaBbccDdXY olduğunu bulabiliriz.

Doğru Yanıt: d

Soru 162.

              

Yukarıdaki X ve Y gonozomları üzerinde verilen karakterlerden hangilerinin kalıtımı otozomal kalıtıma benzer?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı II ve III
   
Çözüm:
X ve Y kromozomlarının homolog olmayan parçalarında kalıtım X veya Y kromozomuna bağlı olarak aktarılır. Homolog olan segmentlerde ise kalıtım otozomal kalıtıma benzer çünkü birbirini baskılar.

Doğru Yanıt: c

Soru 163.

                                
Kan grubu karakteri açısından (3) nolu bireyin AB grubu olma olasılığı %100 olduğuna göre 4 ve 5 nolu bireylerin A geni taşıma olasılığı % kaçtır?

 
A Şıkkı 0
B Şıkkı 25
C Şıkkı 50
D Şıkkı 75
E Şıkkı 100
   
Çözüm:
3 nolu bireyin AB olma olasılığının % 100 olması anne ve babanın AA, BB olduğu anlamına gelir. Doğacak her çocuğun AB olma olasılığı % 100'dür. Yani A geni taşıma olasılığıda %100, B taşıma olasılığı da %100' dür.

Doğru Yanıt: e

Soru 164.

Bir canlı grubunun, örneğin böceklerin, jeolojik devirlerden günümüze kadar çok sayıda farklı türle devamlılığını sürdürmesini ve çok farklı yaşam ortamlarına evrimsel olarak uyum göstermesini,

I.

Populasyonun gen havuzundaki allel frekanslarının (rastlanma sıklığının) nesiller boyunca aynı kalması,

II.

Bir yılda oluşan döl (nesil) sayısının fazla olması,

III.

Kalıtsal varyasyonlarının çok olması,

IV.

Her dölde (nesilde) çok sayıda yavru oluşması

özelliklerinden hangileri sağlamaz

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı II ve IV
E Şıkkı III ve IV
   
Çözüm:
Böceklerin jeolojik devirlerden günümüze kadar farklı türlerle devamlılığını sürdürmesi ve farklı ortamlara uyum göstermesinde etkili olan temel faktör çeşitliliktir, kalıtsal varyasyonların çok olmasıdır. Kalıtsal varyasyona neden olan faktörlerden biri de eşeyli üremedir. Dolayısıyla oluşan nesil sayısının fazla olması çeşitliliği de artırır. Alel gen frekansları nesiller boyunca aynı kalması, değişime uğramaması uyum yeteneğini azaltıcı yönde etki eder.

Doğru Yanıt: a

Soru 165.

               
Yukarıdaki soyağacında resesif bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler koyu renkli olarak gösterilmiştir.

Buna göre, soyağacında numaralandırılmış bireylerle ilgili olarak;

I.

5 ve 6 numaralı bireyler dominant gen taşımaktadır.

II.

7 numaralı birey ilgili geni yalnız 5 numaralı bireyden almıştır.

III.

4 numaralı birey resesif gen taşımaktadır.

IV.

1 numaralı bireyin gametlerinde bu genin bulunma oranı % 100 dür.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı II ve III
D Şıkkı I, III ve IV
E Şıkkı II, III ve IV
   
Çözüm:
                  
1 ve 7 numaralı bireyler çekinik özellikte yani aa'dır. Diğer bireyler baskın özellikler taşıdığına göre baskın bir gen bulundurdukları kesindir.
Buna göre;
- 5 ve6 numaralı bireyler koyu renkli olmadığına göre baskın özellik taşırlar.
- 7 numaralı çekinik birey, çekinik genlerin birini anneden diğerini babadan almıştır.
- 4 numaralı birey 1 nolu bireyden çekinik gen almıştır.
- 1 numaralı birey aa olduğuna göre   oranında a gameti oluşturur.

Doğru Yanıt: d

Soru 166.

Turp bitkilerinde kırmızı çiçek rengi beyaz çiçek rengine eş baskın (mor), şişkin turp şekli sivri turp şeklinde baskındır.

Her iki karakter bakımından heterozigot olan bir turp kendileştirilirse, elde edilecek tohumlardan geliştirilecek bitkilerin kırmızı çiçekli ve şişkin meyveli olma ihtimali kaç olur?

 
A Şıkkı
B Şıkkı
C Şıkkı
D Şıkkı
E Şıkkı
   
Çözüm:
Kırmızı çiçek rengi   K
Beyaz çiçek rengi   M      K = M   Mor çiçek rengi  KM
Şişkin turp şekli      A
Sivri turp şekli        a

Her iki karakter bakımından heterozigot olan turp bitkisi kendileştirildiğinde;

Kırmızı çiçekli, şişkin  KKA     3/16
Kırmızı çiçekli, sivri    KKaa   1/16
Beyaz çiçekli, şişkin  MMA      3/6
Beyaz çiçekli, sivri    MMaa  1/16
Mor çiçekli, şişkin     KMA     6/16
Mor çiçekli, sivri       KMaa    2/16


Doğru Yanıt: c

Soru 167.

Aşağıdaki soyağaçlarından hangisi insanlarda çekinik bir genin hem otozomlarda, hem de gonozomlarda taşınmasına örnek olarak gösterilemez? (Soyağaçlarında çekinik fenotipli bireyler koyu renkle gösterilmiştir)

 
A Şıkkı
B Şıkkı
C Şıkkı
D Şıkkı
E Şıkkı
   
Çözüm:
Eşeye bağlı kalıtımda, X kromozomunda taşınan çekinik karakterilerin aktarımında, anne ve babada görülen çekinik özelliği, tüm çocuklarda da görülmesi gerekir. Ayrıca otozomal genlerin kalıtımında da, homozigot çekinik anne ve babanın baskın baskın fenotipli çocukları olamaz.
Dolayısıyla "E" seçeneğindeki soyağacı, otozom veya gonozomlarda taşınan çekinik gen sonucu ortaya çıkan bir özelliğe uygun değildir. Diğer soyağaçları, soruda belirtilen özelliklere sahiptir. 


Doğru Yanıt: e

Soru 168.

Karıncalarda, döllenmiş yuımurtalardan oluşan larvaların farklı beslenmelerine bağlı olarak kraliçe ya da işçi bireyler gelişir. Bu olay, türlerin bireyleri arasındaki farklılaşmalara neden olan bir duruma örnektir.

Aşağıdakilerden hangisi aynı duruma ait bir örnek değildir?

 
A Şıkkı İstiridyelerin, yapıştığı yere bağlı olarak değişik kabuk şekilleri kazanması
B Şıkkı Bir ortamda, bir tek bireyden üreyen terliksi hayvanların boylarının birbirinden farklı olması
C Şıkkı Çuha çiçeğinin düşük sıcaklıkta yetiştirildiğinde kırmızı, yüksek sıcaklıkta yetiştirildiğinde ise beyaz olması
D Şıkkı Düşük sıcaklıkta yetiştirilen sirke sineklerinde yavruların düz kanatlı, yüksek sıcaklıkta yetiştirilenlerin ise kıvrık kanatlı olması
E Şıkkı Bukalemumun üzerinde bulunduğu yerin rengine göre renk değiştirmesi
   
Çözüm:
A, B, C, D seçeneklerinde çevre koşullarına göre canlının yapısındaki değişimlerden sözediliyor. E seçeneğinde bukalemunun bulunduğu yere göre renk değiştirmesi onun kalıtsal yeteneğidir.  

 

Doğru Yanıt: e

Soru 169.

Bir ailede anne, A özelliği bakımından baskın fenotiptedir ve bu özelliğin çekinik genini de taşımaktadır. (heterozigot).

Babasının genotipi aşağıdakilerden hangisindeki gibi olursa, çocukların fenotipinde bu çekinik özellik kesinlikle görülmez?

 
A Şıkkı AA
B Şıkkı Aa
C Şıkkı aa
D Şıkkı xAy
E Şıkkı xay
   
Çözüm:
Verilen birlgilere göre annein genotipi Aa'dır. Çocuklarda çekinik fenotipin görülmemesi demek aa genotipinde çocuk olmaması anlamına gelir. Anne bir tane resesif gen taşıdığına göre babada da resesif gen bulunması çocukda resesif genotipin çıkmasına neden olur. Eğer babanın  genotipi AA şeklinde olursa çocukların genotipinde bu çekinik özellik kesinlikle görülmez.

Doğru Yanıt: a

Soru 170.

Otomozal dominant bir karakteri fenotipinde taşıyan bireyler aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilmiştir.

Buna göre numaralandırılan bireylerden hangi ikisinin bu karakter açısından genotipi aynı olmayabilir?

 
A Şıkkı I ile II
B Şıkkı II ile III
C Şıkkı II ile IV
D Şıkkı II ile V
E Şıkkı IV ile V
   
Çözüm:


Doğru Yanıt: b

Soru 171.

Bir çiftin doğacak çocuklarının B kan grubundan olma olasılığı % 75 dir.

Anne ve babanın genotipi aşağıdakilerden hangisi olabilir?

 
A Şıkkı AB x A0
B Şıkkı A0 x B0
C Şıkkı AB x 00
D Şıkkı AA x BB 
E Şıkkı B0 x B0
   
Çözüm:
B kan grubundan olma olasılığı % 75 olduğuna göre cevap şıklarına bakıldığında;

A cevap şıkkında   B kan grubunun olma  olasılığı % 25
B cevap şıkkında   B kan grubunun olma  olasılığı % 25
C cevap şıkkında   B kan grubunun olma  olasılığı % 50
D cevap şıkkında   B kan grubunun olma  olasılığı % 0
E cevap şıkkında   B kan grubunun olma  olasılığı % 75

Doğru Yanıt: e

Soru 172.

Kalıtsal yönden klorofil sentezleme yeteneğinde olan tohumlar;

I.

Karanlıkta çimlendirilirse hepsinin renksiz (Albino) olduğu gözleniyor.

II.

Bu tohumlar ışıklı ortamda çimlendirilirse hepsi yeşil renkli fideler veriyor.

Bu deneysel işlem ve sonuçları için aşağıdaki yorumlardan hangisi yapılamaz?

 
A Şıkkı Klorofilin sentezlenmesi için ışık mutlaka gereklidir.
B Şıkkı Karanlıkta bitkinin albino görünmesi onun kalıtımının sonucu değildir.
C Şıkkı Fidelerin karanlıkta renksiz, aydınlıkta yeşil renkli olması modifikasyonla açıklanır.
D Şıkkı Bir canlının genotipindeki kalıtsal bilgiler ancak çevrenin müsade ettiği oranda fenotipte belirir.
E Şıkkı Canlının fenotipindeki değişmelerde yalnızca genotipi etkili olur.
   
Çözüm:
Canlılarda görülen bazı özellikler kalıtım ve çevrenin etkisi ile ortaya çıkar. Bu tohumlar kalıtsal olarak klorofil sentezleme yeteneğindedir fakat bunun gerçekleşebilmesi için ışığa ihtiyaçları vardır. Bu olay modifikasyona bir örnektir.
Karanlıkta bu bitkinin albino (beyaz renkli) görünmesi kalıtımın bir sonucu değildir. Canlının fenotipindeki değişmelerde hem genotipinin hem de çevrenin etkisi vardır.

Doğru Yanıt: e

Soru 173.

Genotipleri MmYyZz X mm YyZz olan iki canlının çaprazlanmasından MmYYZz genotipinde oğul döl meydana gelme olasılığı nedir? (Genler bağımsız.)

 
A Şıkkı 1/64
B Şıkkı 1/32
C Şıkkı 1/16
D Şıkkı 1/8
E Şıkkı 1/4
   
Çözüm:
Mm Yy Zz   X  mm Yy Zz

Buradaki gibi triploit çaprazlamalarda her karakterin ayrı ayrı çaprazlanması daha kolay olur.



Doğru Yanıt: c

Soru 174.

I.

Renk körlüğü

II.

Hemofili

III.

Down (Mongolizm) hastalığı

IV.

Klinefelter

V.

Turner

Yukarıdaki hastalıkların hangileri, kromozomlarda ayrılmama ile ilgili anormalliklerdendir?

 
A Şıkkı I ve II
B Şıkkı III ve IV
C Şıkkı II, III ve IV
D Şıkkı III, IV ve V
E Şıkkı I, IV ve V
   
Çözüm:

Gamet oluşumunda kromozomlar eşit olarak birbirinden ayrılırlar. Fakat mayoz bölünmede homolog kromozomlardan bazılarının birbirinden ayrılmadığı görülmüştür bu olaya ayrılmama denir. Eşey veya vücut kromozomlarında görülebilir. Down, kleinfelter ve turner ayrılmama sonucu oluşan anormalliklerdir. Renk körlüğü ve hemofili ise X'e bağlı oluşan kalıtsal hastalıklardır.



Doğru Yanıt: d

Soru 175.

Gametinmde 28 kromozom bulunan bir erkek bireyin kromozom formülü aşağıdakilerden hangisidir?

 
A Şıkkı 27 + X 
B Şıkkı 27 + Y
C Şıkkı 54 + XX
D Şıkkı 54 + XY
E Şıkkı 56 + XY
   
Çözüm:
Canlıların gametleri daima n kromozomludur. Gametinde 28 kromozom bulunuyorsa bunlardan 27 tanesi vücut kromozomu 1 tane eşey kromozomudur. Erkek bireyin vücut hücreleri 2n kromozomludur. Buna göre kromozom formülü 54 + XY'dır.

Doğru Yanıt: d

Soru 176.

Eşeyli yolla üreyen ve bütün genleri bağımsız olan AABbCcDdRrnn genotipli bir canlıda mitoz ve mayoz sonucu oluşturacak iki değişik hücrenin genotipi aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?

            Mitoz                    Mayoz         

 
A Şıkkı
  AABbCcDdRrnn AABbCcDdRrnn
B Şıkkı
  AABbCcDdRrnn ABCDRn
C Şıkkı
  ABCDRn ABCDRn
D Şıkkı
  AABbCcDdRrnn ABcdrnn
E Şıkkı
  AABbCcDdRrnn ABCDRN
   
Çözüm:
Bütün genleri bağımsız olan diploit kromozmları canlının mitoz bölünmesi ile aynı kalıtsal yapıda diploit kromozmlu hücreler, mayoz bölünmesi ile haploit kromozomlu hücreler meydana gelir. Mayoz sonucu oluşan hücreler alel genleri bir arada bulundurmaz (D) ve ana canlıda olmayan N genini bulundurmaz (E)

Doğru Yanıt: b

Soru 177.

Yuvarlak ve sarı fenotipli bir bezelye tohumunun genotipini öğrenmek için, aşağıdaki genotiplere sahip bezelyelerden hangisi ile kontrol çaprazlama yapmak gerekir?
(A : Yuvarlak tohum özelliğini göstermektedir.)
(B : Sarı tohum özelliğini göstermektedir.)
 

 
A Şıkkı AABB
B Şıkkı aabb
C Şıkkı AaBb
D Şıkkı AAbb
E Şıkkı aaBB
   
Çözüm:
Bir bireyin herhangi bir özellik bakımından homozigot mu, heterozigot mu olduğunu ortaya çıkarmak için yapılan çaprazlamaya kontrol çaprazlama denir. Kontrol çaprazlama homozigot resesif genotipe sahip bezelye ile yapılmalıdır. Bu da aabb'dir.

Doğru Yanıt: b

Soru 178.

PpRrSs x PprrSs çaprazlamasından ortaya çıkacak dölde oluşabilecek genotip ve fenotip çeşidi nedir? (Genler bağımsız olup. P, R, S baskındır.)

  Genotip Fenotip

 
A Şıkkı
 

8

8

B Şıkkı
 

18

8

C Şıkkı
 

18

18

D Şıkkı
 

27

4

E Şıkkı
 

8

3

   
Çözüm:
Bütün karakterleri kendi aralarında teker teker çaprazladığımızda;



Doğru Yanıt: b

Soru 179.

 

Aynı türün bireyleri arasında görülen farklılıklar iki biçimde olabilir. Bunlardan modifikasyon, çevre koşullarının etkisiyle ortaya çıkar ve kalıtsal değildir. Varyasyon ise bireylerin kalıtsal yapısındaki farklılıklardan kaynaklanır

Buna göre, modifikasyon ve varyasyonla ilgili,

1. Bütünüyle siyah renkli bir dişi kedinin bir seferde doğan üç yavrusundan birinin beyaz, birinin gri, birinin de siyah - beyaz olması
2. Doğduklarında birbirinden ayrılarak farklı ortamlarda yetiştirilen tek yumurta ikizlerinin, boylarının farklı olması
3. Bir çuhaçiçeği türünün 30 oC tan düşük sıcaklıkta gelişmesi durumunda, çiçeklerinin kırmızı renkli 30oC tan yüksek sıcaklıkta gelişmesi durumunda ise beyaz renkli olması
4. Renklenmeleri (pigmentasyonu) normal olan ana babadan, albino özellikteki çocuğun olması

örnekleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak gruplandırılmıştır?

 

Modifikasyon

Varasyon

 

 

 
A Şıkkı
 

3

1, 2, 4

B Şıkkı
 

1, 4

2, 3

C Şıkkı
 

2, 3

1, 4

D Şıkkı
 

2, 4

1, 3

E Şıkkı
 

1, 2, 3

4

   
Çözüm:
Kedilerde post rengi ve albino özellik genlerle aktarılır yani kalıtsaldır, çevre koşullarına göre değişim göstermez.
Tek yumurta ikizlerinin genotipleri aynıdır. Boylarının farkı olmasında çevre koşulları örneğin beslenme etkili olmuştur.
Çuha çiçeği türünde de çevresel faktör olarak sıcaklık dış görünüşte farklılıklara yol açmıştır.

Doğru Yanıt: c

Soru 180.

Bir canlının belirli bir karakterini kontrol eden ve otozomlarda taşınan beş çeşit alel gen bulunuyorsa (A1, A2, A3, A4, A5), oluşabilecek genotip ve fenotip çeşitlerinin sayısı nasıl olmalıdır? (Genler bağımsızdır ve genlerin baskınlık sırası A1 > A2 > A3 > A4 > A5 şeklindedir.)

 

Genotip çeşidi sayısı

Fenotip çeşidi sayısı

 
A Şıkkı
 

6

6

B Şıkkı
 

10

15

C Şıkkı
 

15

5

D Şıkkı
 

5

10

E Şıkkı
 

15

15

   
Çözüm:
5 çeşit alel genin kontrol ettiği bu özellik için oluşabilecek genotip ve fenotipler;

- A1A1 ® A1 tipi - A1A2 ® A1 tipi - A2A4 ® A2 tipi
- A2A2 ® A2 tipi - A1A3 ® A1 tipi - A2A5 ® A2 tipi
- A3A3 ® A3 tipi - A1A4 ® A1 tipi - A3A4 ® A3 tipi
- A4A4 ® A4 tipi - A1A5 ® A1 tipi - A4A5 ® A4 tipi
- A5A5 ® A5 tipi - A2A3 ® A2 tipi - A3A5 ® A3 tipi

Dolayısıyla 15 çeşit genotip, 5 çeşit fenotip oluşacaktır.

Doğru Yanıt: c

Soru 181.

I.

Dd x dd

II.

Dd x Dd

III.

Dd x DD

IV.

DD x dd

Yukarıdaki çaprazlamalardan hangileri tek çeşit fenotipte yavrular verebilir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız III
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı III ve IV
   
Çözüm:
Canlılarda tek çeşit fenotip görülmesi için çaprazlanan bireylerden birisinin homozigot genotipli olması gerekir. Buna göre III ve IV nolu çaprazlamalar sonucu tek çeşit fenotip meydana gelir.

Doğru Yanıt: e

Soru 182.

 

Alyuvarlarda bulunan antijen

Plazmada bulunan antikor.

Anne

Yok

A ve B

Baba

A ve B

Yok


Kan gurubu bakımından yukarıdaki özellikleri taşıyan anne ve babadan doğacak çocukların kan gruplarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

 
A Şıkkı 0 grubundan kan alabilirler.
B Şıkkı Genotiplerinde kan grubuyla ilgili çekinik gen taşırlar.
C Şıkkı Alyuvarlarda A ve B antijenini birlikte bulundurabilirler.
D Şıkkı Heterozigot genotipe sahiptirler.
E Şıkkı Anne veya babalarının kan grubuna sahip değildirler.
   
Çözüm:
Tablodaki bilgilere göre anne O grubu, baba AB grubu kana sahiptir.
çaprazlamasından; (A0) genotipli, A grubu kana sahip ve (B0) genotipli, B grubu kana sahip çocuklar oluşabilir. 0 grubu genel verici grup olduğundan, çocuklar 0 grubundan kan alabilirler. Çocukların genotiplerinde çekinik gen (0 genini) bulunur ve anne-babaların kan gruplarına sahip olma olasılıkları yoktur.

Doğru Yanıt: c

Soru 183.

Renk körü bir erkek birey;

  I.  XRXR  .  XrY
 II.  XRXr  .  XRY
III.  XrXr  .  XrY

çaprazlamalarının hangilerinden oluşabilir? (r = renk körlüğü geni)

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı II ve III
E Şıkkı I, II ve III
   
Çözüm:
Renk körlüğü karakteri X krozomuna bağlı çekinik genle kontrol edilir. (Xr) Erkek bireyler bu karakteri anneden alır. Buna göre erkek çocukta renk körlüğü görülmesi için annenin hasta (XrXr) veya taşıyıcı (XRXr) olması gerekir.

Doğru Yanıt: d

Soru 184.

Eşey kromozomlarıyla dölden döle aktarılan genlerin oluşturduğu belli bir fenotipi taşıyan bütün bireyler aşağıdaki soyağacında koyu renkle gösterilmiştir.
            
Buna göre, numaralandırılan bireylerden hangi ikisinin bu karakter açısından genotipi kesin olarak aynıdır?

 

 
A Şıkkı I ve II
B Şıkkı I ve III
C Şıkkı II ve III
D Şıkkı II ve IV
E Şıkkı III ve IV
   
Çözüm:
Bu özelliği renk körlüğü veya hemofili olarak düşünürsek I nolu birey bu karakter bakımından taşıyıcıdır. II nolu birey de babasından söz konusu geni kesin aldığına göre o da taşıyıcıdır.

Doğru Yanıt: a

Soru 185.

Dişi bir maymundan alınan vücut hücresinin çekirdeği, aynı canlının çekirdeği çıkarılmış yumurta hücresine enjekte edilmiş ve ana canlının uterusuna yerleştirilerek gelişmesi sağlanmıştır.

Doğan bir maymun normal şartlar altında annesi ile aynı yaşa geldiğinde;

I.

Göz rengi,

II.

Vücut uzunluğu,

III.

Cinsiyeti,

IV.

Ağırlığı,

V.

Genotipindeki heterozigot karakter sayısı,

özelliklerinden hangileri açısından ana canlıdan farklı olabilir?

 
A Şıkkı II ve IV
B Şıkkı II, III ve IV
C Şıkkı I, III ve V
D Şıkkı I, III, IV ve V
E Şıkkı I, II, III, IV ve V
   
Çözüm:
Doğan yavru maymun annesi ile aynı yaşa geldiğinde bütün kalıtsal özellikleri aynı olur. Göz rengi, cinsiyeti, genotipindeki karakter sayısı Fakat canlılarda kalıtım ve çevrenin etkisi ile ortaya çıkan özellikler vardır. Bu nedenle farklı çevresel koşullara bağlı olarak doğan yavrunun vücut uzunluğu ve ağırlığı ana canlıdan farklı olabilir. 

Doğru Yanıt: a

Soru 186.

Tavşanlarda tüy rengi, T1 T2, T3, T4 ve T5 olmak üzere beş çeşit genle kotrol edilmektedir. Genlerin arasındaki baskınlık durumları ; T1 > T2 > T3 > T4 > T5 şeklindedir.
                             
Buna göre yukarıdaki soyağacında her ikiside anormallik sonucu oluşan bireyler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

 
A Şıkkı 1 ve 2
B Şıkkı 1 ve 4
C Şıkkı 2 ve 3
D Şıkkı 2 ve 4
E Şıkkı 3 ve 4
   
Çözüm:
Soyağacında gösterilen bireylerin çaprazlanması sonucu yavrularda oluşabilecek genotip ve fenotipleri şu şekildedir;
    
       
 - T1T3 ® T1 tipi
- T1T4 ® T1 tipi
- T2T3 ® T2 tipi
- T2T4 ® T2 tipi




Dolayısıyla, çaprazlama sonucu, T3 ve T4 fenotipinde yavru oluşumu ancak genlerdeki mutasyonlar sonucu görülebilir.



Doğru Yanıt: e

Soru 187.

BbCcDdEeRR genotipli bir canlıda bütün genler bağımsız ve B, C, E, R genleri baskın, D ile d eşbaskındır.

Bu canlı kendileştirilirse kendisi gibi bir bireyle çaprazlanırsa kaç farklı fenotipte yavru oluşur?

 

 
A Şıkkı 6
B Şıkkı 8
C Şıkkı 12
D Şıkkı 14
E Şıkkı 24
   
Çözüm:
Her bir karakteri kendi içinde çaprazlayıp fenotip çeşidini bulabiliriz.


Doğru Yanıt: e

Soru 188.

F, G ve H ailelerine ait aşağıdaki soyağaçlarında on üç birey numaralarla belirtilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde verilen bireyler arasında kalıtsal olan bir akrabalık ilişkisi yoktur?

 
A Şıkkı 2 ve 13
B Şıkkı 4 ve 12
C Şıkkı 5 ve 9
D Şıkkı 7 ve 10
E Şıkkı 8 ve 11
   
Çözüm:
Soyağacı şekillerinde 7 nolu bireyin kardeşi olan 9 nolu birey, 10 nolu bireyle çaprazlanmıştır. 7 ile 10 nolu bireylerin arasında herhangi bir kan bağı, akrabalık ilişkisi yoktur.

Doğru Yanıt: d

Soru 189.

I.

Aa bb dd

III.

Aa Bb dd

III.

AA Bb Dd

IV.

Aa BB Dd

Yukarıda genotipleri verilen bireylerden hangileri abd gametini %50 olasılıkla oluşturabilir?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve III
E Şıkkı II ve IV
   
Çözüm:
Verilen öncülleri teker teker inceleyecek olursak;

I.

Aa bb dd genotipine sahip bir bireyden a bd gametinin meydana gelme olasılığı a için  , b için 1, d için 1
toplam  . 1 . 1 =   %50'dir.

II.

Aa Bb dd genotipine sahip bir bireyden a bd gametinin oluşma ihtimali   .  . 1 =  %25'dir

III.

AA Bb Dd genotipine sahip bir bireyden abd gametinin oluşma ihtimali 0 .  .  = 0'dır.

IV.

Aa BB Dd genotipine sahip bir bireyden abd gametinin oluşma ihtimali  . 0 .  =  0'dır.


Doğru Yanıt: a

Soru 190.

Aşağıdakilerden hangisi sadece genlerin ürünü olup, çevreden etkilenmez?

 
A Şıkkı İnsanda renk körlüğü hastalığının görülmesi
B Şıkkı Işıksız ortamda bitki yapraklarının sararması
C Şıkkı Bal arılarında iyi beslenen dişinin kraliçe arıya dönüşmesi
D Şıkkı Bitkilerin kurak yerlerde kısa ve cılız kalması
E Şıkkı Çuha çiçeğinin yüksek sıcaklıkta kırmızı, düşük sıcaklıkta beyaz çiçekler açması
   
Çözüm:
- Işıksız bir ortamda bitki yapraklarının sararması klorofil sentezlenmemesinden kaynaklanır, burada çevrenin etkisi vardır.
- Arılarda besine bağlı olarak kraliçe arının oluşumu olayında da çevre etkisi vardır.
- Bitkilerin kuru yerlerde su eksikliğinden kısa ve cılız olmasında da çevresel etki vardır.
- Çuha çiçeğinin sıcaklık değişimi ile renk değiştirmesi de çevre etkisi ile olur.

Bu olayların hepsi modifikasyondur.
Ancak renk körlüğü hastalığı ile çevrenin etkisinin ilgisi yoktur

Doğru Yanıt: a

Soru 191.

                          
Yukarıdaki şemada X ve Y gonozomları verilmiştir. Aynı genleri bulunduran bölgeler harflerle gösterilmiştir.

Hangi harfle gösterilen genin kontrol ettiği özellik sadece erkeklerde ortaya çıkar?

 
A Şıkkı A
B Şıkkı B
C Şıkkı C
D Şıkkı E
E Şıkkı F
   
Çözüm:
XY gonozomları heterozigottur Y gonozomun homolog olmayan parçasındaki özellik Y gonozomunu taşıyan erkeklerde ortaya çıkar, dişilerde görülmez.
Buna göre F ile gösterilen bölge sadece erkeklerde ortaya çıkar.

Doğru Yanıt: e

Soru 192.

X kromozomunda taşınan çekinik bir özelliğin kalıtım şeması aşağıdaki soyağacında verilmiştir.

K, L, M bireylerinin 1, 2, 3 numarayla gösterilen bireylerle yapacakları evliliklerinden olacak çocuklarda, bu özellikle ilgili,

I.

K'nin evliliğinden doğacak kız çocukların hiçbirinde bu özellik görülmez. 

II.

L'nin evliliğinden doğacak erkek çocukların hepsinde bu özellik görülür.

III.

L'nin evliliğinden doğacak kız çocukların hepsi bu özellik yönünden taşıyıcıdır.

IV.

M'in evliliğinden doğacak erkek çocukların hiçbirinde bu özellik görülmez.

yorumlarından hangilerinin doğruluğu kesin değildir?

 
A Şıkkı Yalnız II
B Şıkkı Yalnız IV
C Şıkkı I ve II
D Şıkkı I ve III
E Şıkkı III ve IV
   
Çözüm:
Erkek bireylerde X kromozomu üzerinde çekinik gen bulunuyorsa bu özellik fenotipte görülür. Dişi bireylerde ise bu çekinik özelliğin fenotipte görülebilmesi için her iki X kromozomunun da bu geni taşıması gerekir.
K, L, M bireylerinin babasında bu çekinik özellik görülmektedir. Babadan kız çocuklarına bu gen (Xr) mutlaka geçecektir. Baba erkek çocuğuna Y kromozomunu aktaracaktır.
K, L, M bireylerinin annelerine bakıldığına fenotipinde bu özelliği taşımadığı fakat L ile gösterilen kızın bu özelliği taşıdığı (XrXr) görülmektedir. O halde anne taşıyıcıdır.
- K bireyi özelliği taşımadığına göre K'nın kız çocuklarında bu özellik gözlenmez.
- L (XrXr), bütün erkek çocuklarına Xr genini aktaracağı için, erkek çocuklarında bu özellik görülür.
Kız çocuklarında ise Xr genini verecektir. Bu nedenle L'nin kız çocukları taşıyıcı olacaktır.
- M bireyi bu özelliği göstermemektedir fakat babasında Xr genini aldığı için taşıyıcıdır. (XRXr) Bu nedenle erkek çocuklarına Xr genini aktarabilir.


Doğru Yanıt: b

Soru 193.

                         
Yukarıdaki soyağacında bazı bireylerin kan grubu fenotipleri verilmiştir.

Buna göre, numaralandırılan bireylerden hangisinin kan grubu genotipi homozigot olamaz?

 
A Şıkkı 1
B Şıkkı 2
C Şıkkı 3
D Şıkkı 4
E Şıkkı 5
   
Çözüm:
A kan gruplu bireyin genotipi AA veya A0 olabilir. Bu durumda 1, 2, 3 ve 4 numaralı bireyler AA, AB veya A0, B0 olabilir. 4 numaralı birey 0 kan gruplu biri ile evlendiğinde B kan gruplu çocuğu olduğuna göre 4. bireyin kan grubu AB veya B0 olmalı.
Buna göre 4 numaralı bireyin genotipi homozigot olamaz.

Doğru Yanıt: d

Soru 194.

Modifikasyonlarda;

I.

Canlının kromozom sayısı değişir.

II.

Genlerin işleyiş tarzı değişir.

III.

Genlerin yapısı bozulur.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

 
A Şıkkı Yalnız I
B Şıkkı Yalnız II
C Şıkkı Yalnız III
D Şıkkı I ve II
E Şıkkı II ve III
   
Çözüm:
Modifikasyon canlılarda, dış şartların etkisiyle belirli sınırlar içinde oluşan ve kalıtsal olmayan değişikliklerdir. Modifikasyon sonucunda canlının kromozom sayısı ve yapısı değişmez sadece genin işleyiş tarzı değişir.

Doğru Yanıt: b

Soru 195.

Klinefelter hastası olan bir insanın otozom (I), X gonozomu (II) ve Y gonozomu (III) sayısı aşağıdakilerden hangisi gibidir?

 

   I  

   II  

   III  

 
A Şıkkı
 

45

2

2

B Şıkkı
 

44

1

2

C Şıkkı
 

44

1

1

D Şıkkı
 

45

1

1

E Şıkkı
 

44

2

1

   
Çözüm:
Klinefelter hastası eşey kromozomlarında ayrılmama sonucu oluşur. Bu hastalık 22 + XX yumurta hücresi ile 22 + Y spermin döllenmesiyle meydana gelir. Bunun sonucunda bireyde 44 otozom, 2 X gonozomu 1 Y gonozomu bulunur.

Doğru Yanıt: e

Soru 196.

                     
Yukardaki soyağacında bazı bireylerin kan grupları ve Rh faktörleri verilmiştir.

Buna göre, numaralandırılan bireylerin kan grubu aşağıdaki seçeneklerin hangisindeki gibi olması mümkün değildir?

 
A Şıkkı 1. birey, AB Rh-
B Şıkkı 2. birey, 0 Rh+
C Şıkkı 3. birey, A Rh+
D Şıkkı 4. birey, A Rh-
E Şıkkı 5. birey, B Rh+
   
Çözüm:
2 numaralı bireyin ABRh(-) kan gruplu çocuğu vardır. Buna göre kan grubu 0 Rh(+) olamaz B antijeni bulundurmak zorundadır.

Doğru Yanıt: b

Soru 197.

kk Ll Mm mm genotipli bir bireyin bu karakterler bakımından yalnız resesif genotipli gamet oluşturma olasılığı aşağıdaki seçeneklerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?

 
A Şıkkı 1/2
B Şıkkı 1/4
C Şıkkı 1/8
D Şıkkı 1/16
E Şıkkı 1/32
   
Çözüm:


Doğru Yanıt: b

Soru 198.

Heterozigot B kan gruplu bir baba ile heterozigot A kan gruplu bir anneden doğacak çocuğun anne ve babadan birinin genotipine sahip olma olasılığı nedir?

 
A Şıkkı 1/1
B Şıkkı 1/2
C Şıkkı 1/3
D Şıkkı 2/3
E Şıkkı 3/4
   
Çözüm:


Doğru Yanıt: b

Soru 199.

Hemofilli genini taşıyan normal bir dişiyle normal bir erkeğin çocuklarında hemofilli geni bulunma ihtimali kaçtır?

 
A Şıkkı 3/4
B Şıkkı 2/3
C Şıkkı 1/2
D Şıkkı 1/4
E Şıkkı 1/6
   
Çözüm:
Hemofili hastalığını ortaya çıkaran gen X kromozomu üzerinde bulunan çekinik bir gendir (h). buna göre homofili genini taşıyan normal dişi XXh ile normal erkeğin XY, çocuklarında hemofili geni bulunma ihtimali 1/2'dir.

Doğru Yanıt: c

Soru 200.

Siyah ve beyaz tavşanların çiftleştirilmesiyle meydana gelen yavruların gri olma ihtimali % 100 dür.

Buna göre bu karakter açısından heterozigot tavşanlar çiftleştirilirse kaç çeşit fenotip ortaya çıkar?

 
A Şıkkı 1
B Şıkkı 2
C Şıkkı 3
D Şıkkı 4
E Şıkkı 9
   
Çözüm:
Meydana gelen yavrular %100 gri olduğuna göre eksik baskınlık söz konusudur. Buna göre siyah ® SS  beyaz ® BB alırsak, iki heterozigot SB . SB tavşan çaprazlandığında 3 çeşit fenotip ortaya çıkar. Siyah, beyaz ve gri.

Doğru Yanıt: c

 
Facebook beğen
 
Reklam
 
 

=> Sen de ücretsiz bir internet sitesi kurmak ister misin? O zaman burayı tıkla! <=